Amerikaanse marine maakt zich op voor riskante begeleiding van olietankers te midden van Straat van Hormuz-crisis

Als je deze week aan het nieuws 9 gekluisterd zat of de nieuwsflitsen op je scherm voorbij zag komen, dan weet je het al: de situatie in de Perzische Golf loopt behoorlijk op scherp. We kijken mogelijk tegen een herhaling van de 'Tankeroorlog' aan, maar dan met meer vuurkracht en hogere inzet. Nu het Witte Huis glashelder heeft gemaakt dat het in stand houden van de wereldwijde olieprijs topprioriteit is, schuift de Pentagon de stukken op het bord voor wat insiders een uiterst riskante begeleidingsmissie door de Straat van Hormuz noemen.

De Stilte voor de Storm in de Arabische Zee

Op dit moment, als je de scheepsvolgsystemen checkt – dezelfde waar de maritiem analisten in Halifax zich over gebogen hebben in hun lokale nieuws – zie je een enorme concentratie van marine-eenheden in de regio. De USS Abraham Lincoln (CVN-72) en haar Carrier Strike Group 3 liggen klaar in de Arabische Zee. Laat je niet misleiden door dat 'liggen klaar'; dat is een ingedrukte veer. Ze worden geflankeerd door een scherm van torpedobootjagers, waaronder de USS McFaul (DDG-74) en de USS Frank E. Petersen Jr. (DDG-121). Ondertussen houdt in de oostelijke Middellandse Zee de USS Gerald R. Ford (CVN-78) de noordflank in de gaten.

Maar de echte actie speelt zich niet af bij de vliegdekschepen. Het zit hem in de kleine, wendbare bootjes en de onderwaterdreigingen. De marine van de Islamitische Revolutionaire Garde (IRGCN) heeft een duister verleden als het gaat om het omsingelen van grotere schepen met snelvaartuigen, en laten we de mijnen niet vergeten. We hebben het over de gevaarlijkste bottleneck ter wereld voor energietransport, en op dit moment is het één grote parkeerplaats.

Waarom de Olieprijzen Stijgen

Je hoeft geen beurshandelaar te zijn om dit te voelen. Bay News 9 had net een item over de lokale gevolgen hier in Florida – de benzineprijzen gaan omhoog bij de pomp in Tampa – maar het echte verhaal zit in de mondiale cijfers. Brentolie schommelt rond de 95 dollar per vat. Hoe komt dat? Sinds de eerste aanvallen op 28 februari losbarstten, is het verkeer door de Straat vrijwel volledig opgedroogd.

Even opsommen wat er vastzit of stilligt:

• Tankers: Van ongeveer 50 passages op 28 februari naar slechts 10 in de eerste negen dagen van maart.
• Vrachtschepen: Dagelijkse passages zijn teruggelopen tot onder de tien, vergeleken met de normale stroom van meer dan 130 schepen per dag.
• De 'Schaduwvloot': Zelfs de gesanctioneerde schepen die onopgemerkt proberen te blijven, spelen een gevaarlijk spelletje kat en muis.

Ongeveer 20% van de wereldwijde olie gaat door die nauwe zeestraat. Als die pijplijn verstopt raakt, betaalt de hele wereld de prijs.

Het Begeleidingsplan: 'Operatie Epische Begeleiding'

Afgelopen weekend schetste voorzitter van de Joint Chiefs of Staff, generaal Dan Caine, het helder en duidelijk vanuit de Pentagon: het leger weegt opties af om de doorvaart weer op gang te krijgen. Het gaat hier niet alleen om vlagvertoon; het gaat erom dat de VS letterlijk hun schepen tussen Iraans vuur en commerciële tankers plaatsen. De president zelf zei op een persconferentie in Florida dat wanneer het zover is – en hij benadrukte dat het misschien niet nodig is – de marine ze er dwars doorheen zal loodsen.

En daar wringt precies de schoen. Zoals een paar scherpe maritiem analisten met wie ik appte, opmerkten: een Amerikaans oorlogsschip als escorte nemen, kan een tanker juist tot mikpunt maken in plaats van beschermen. Het is een psychologisch spel. De Iraniërs hebben iedereen die door de Straat vaart bedreigd, maar ze kunnen niet iedereen raken. De vraag is: wie waagt de gok?

Het Spook van de Tankeroorlog

Voor degenen onder ons die zich de jaren '80 herinneren, doet dit denken aan de oorspronkelijke Tankeroorlog, toen de VS Koeweitse tankers onder eigen vlag liet varen. Destijds ging het om de bescherming van belangen tijdens de Irak-Iran oorlog. Tegenwoordig zijn de tactieken anders, maar het principe is hetzelfde. Sinds het begin van deze crisis zijn er al 13 commerciële schepen getroffen door projectielen, verspreid voor de kusten van Oman en de VAE. We hebben zelfs gezien dat de USS Tripoli (LHA-7) ver van deze ellende in de Filipijnse Zee opereert, maar maak je geen zorgen: de Iwo Jima ARG ligt stand-by in het Caribisch gebied voor het geval er wereldwijd iets nodig is. De focus ligt echter volledig op CentCom.

De Iraniërs spelen een diep spel. Ze hebben via staatsmedia beweerd dat ze de USS Abraham Lincoln met drones hebben geraakt – een bewering waar de Pentagon smakelijk om heeft gelachen en die door de scheepsvolgsystemen volledig wordt tegengesproken. Maar het feit dat ze zoiets de wereld in slingeren, toont aan dat ze kracht willen uitstralen, zelfs als hun snelle aanvalsvaartuigen zich schuilhouden. Waarschijnlijk omdat ze weten dat ze van de kaart worden geveegd zodra ze uitvaren.

Wat Gebeurt er met de Vastzittende Schepen?

Stel je voor dat je kapitein bent op een van de ongeveer 150 schepen die momenteel voor anker liggen in de Golf, wachtend of je een pion wordt in het mariene schaakspel. De verzekeringspremies zijn door het dak gegaan. De VS dekt via de DFC tot 20 miljard dollar aan claims, maar dat stelt een bemanning die 's nachts actieve sonarpulsen hoort niet echt gerust. Het Joint Maritime Information Center heeft voor de hele regio een 'kritiek' risiconiveau afgekondigd. Dat is de hoogste waarschuwing die ze kunnen geven. Het betekent dat ze aanvallen bijna zeker achten.

Voorlopig wacht de wereld af. De Wilde Donkere Kust is niet langer alleen een romanplot; het is de realiteit voor zeelieden die gevangen zitten tussen grootmachten. De marine staat paraat, diplomaten zijn in alle staten, en het enige dat op dit moment snel door de Straat beweegt, is de nieuwsstroom.