Worden je Afores onteigend? De waarheid over de nieuwe infrastructuurwet in Mexico

Afgelopen week, terwijl in het Congres een van de meest omstreden wetten van het jaar werd voorbereid, zat ik naar een video van wakeboarden in Barcelona: sessie in Cable Park + transfer te kijken. Klinkt als een luxeprobleem, dat weet ik. Maar merkwaardig genoeg: daar investeren ze in extreme sporten en entertainment, en hier willen ze blijkbaar dat ons geld gaat naar projecten waarvan we niet eens weten of ze gaan werken. Het nieuws van de dag is dat de Senaat groen licht heeft gegeven aan de nieuwe Wet ter Bevordering van Investeringen in Strategische Infrastructuur. En let op, dit is niet zomaar iets. Dit raakt de portemonnee van iedereen die een Afore heeft.

Het gerucht dat velen deed schrikken

Op WhatsApp en sociale media gingen meteen de alarmbellen af: "Ze gaan je Afore onteigenen!", "De overheid gaat 30% van je pensioen stelen!". De wet zegt inderdaad dat Afore's tot 30% van hun middelen aan deze projecten mogen besteden. Als je dat hoort in de rij bij de supermarkt, klinkt het inderdaad alsof ze ons geld afpakken. Maar laten we de hysterie wat temperen. De Mexicaanse Vereniging van Afore's (Amafore) heeft al verduidelijkt dat dat percentage niet nieuw is. Consar had het investeringsregime in oktober 2024 al bijgewerkt om die grens voor gestructureerde schema's mogelijk te maken. De nieuwe wet wijzigt die limiet niet, en belangrijker nog: het is niet verplicht.

Zie het alsof je geld thuis bewaart om een lekkage te repareren. De wet zegt dat je tot 30% van wat je in de envelop hebt mag uitgeven als je wilt. Maar als de reparatie veel te duur is en de loodgieter een charlatan, dan huur je hem gewoon niet in. Hier is het net zo. Geen enkele Afore stopt jouw geld in een project dat naar mislukking ruikt. Hun fiduciaire plicht, hun wettelijke verplichting en hun bestaansrecht is om jouw pensioen te beschermen. Als ze verkeerd investeren, verlies jij niet alleen; zij verliezen aan prestige en klanten.

Waar dient deze wet dan wel voor?

Presidente Claudia Sheinbaum drijft deze wet om een dwingende reden: de huidige overheid heeft moeite met publieke investeringen. Ze hebben geld nodig voor wegen, energie, havens en water. En wie heeft het geld? Wij, de werknemers, met ons geld in de Afore's. Het idee is om investeringsvehikels (de zogenaamde VPE's of CKD's) te creëren zodat dat privégeld in publieke projecten kan worden gestoken, maar met duidelijke regels.

Het probleem, en hier ligt de echte discussie, is transparantie. Een senator van de oppositie sloeg de spijker op de kop een paar dagen geleden. Zij stelt een vraag waar ik wakker van lig: Wie bepaalt of een project rendabel is? Volgens de kleine lettertjes worden de comités door de overheid bepaald. Dat is net als de wolf vragen om op de kippen te passen. Als de comités vol zitten met ambtenaren die het project van hun baas moeten goedkeuren, wie trekt er dan aan de rem?

• Het Spook van de verliezen: De senator gaf pijnlijke voorbeelden: de Tren Maya of de AIFA. Het maakt niet uit aan welke kant van het politieke spectrum je staat, de cijfers liegen niet. Er wordt gesproken over miljoenenverliezen per dag. Als jouw Afore gedwongen wordt (ook al zeggen ze van niet, de politieke druk is enorm) om geld in zo'n bodemloze put te stoppen, dan kun je gedag zeggen tegen rendement.
• De overheidsgarantie: Als het project financieel mislukt, betaalt de overheid. Met welk geld? Met meer schulden. Dit brengt de kredietwaardigheid van Mexico in gevaar. Als we de investment grade verliezen, zijn we financieel gezien de sigaar. De rente schiet omhoog en uiteindelijk betalen wij allemaal meer.
• Vrijwillig sparen is de sleutel: Te midden van deze onzekerheid raden experts aan om niet alleen op de Afore te vertrouwen. Het huidige systeem (Wet 97) zal ons een pensioen geven dat amper 30% van ons laatste salaris bedraagt als we niets doen. Dat is waar PPR's (Persoonlijke Pensioenplannen) om de hoek komen kijken. Het is de enige manier om echte controle te hebben.

Over controle gesproken, terwijl ik naar de politieke chaos keek, herinnerde ik me een constructie die ik vorig jaar in Noord-Virginia zag. Daar hebben ze een netwerk van slimme tolwegen die niet alleen het verkeer ontlastten, maar ook enorme meerwaarden genereerden voor de lokale pensioenfondsen. Het is een voorbeeld dat het wel kan. Ook schiet mij de Forth Bridge in Schotland te binnen, een eeuwenoud technisch wonder dat nog steeds overeind staat en rendabel is door toerisme. Infrastructuur kan een uitstekende investering zijn als het goed wordt gepland. De angst is hier niet de investering zelf, maar het gebrek aan professionaliteit en overmatige politieke regulering.

Wat moet ik dan doen met mijn Afore?

Kijk, ik ga eerlijk tegen je zijn alsof we een biertje drinken. Ze gaan je geld niet met geweld afpakken. De "coyotes" waar het nieuws over spreekt gaan niet je rekening leegroven. Maar er bestaat wel het risico dat, als we niet opletten, de rendementen van de komende jaren waardeloos zijn omdat ze het geld in megalomane projecten stoppen. Zoals een collega uit de financiële sector me vertelde: 2025 was een historisch jaar met meerwaarden van meer dan een biljoen peso, maar 2026 is al begonnen met massale opnames door werkloosheid en een volatielere markt.

Mijn advies, na een decennium lang te hebben toegekeken hoe dit financiële circus zich beweegt, is: onderwijs jezelf. Bekijk het netto-rendement van je Afore. Staat die bij de laagste? Stap dan over. Het is gratis en je hebt er recht op. En als je kunt, ook al is het maar een beetje, open dan een Persoonlijk Pensioenplan. De belastingaftrek krijg je het volgende jaar terug van de Belastingdienst, en over dat geld bepaal jij zelf: je kunt het in Amerikaanse aandelen stoppen of in veilige obligaties laten. Laat je toekomst niet over aan politici. Want terwijl zij beslissen of jouw geld naar een leeg vliegveld of een olieraffinaderij gaat, dromen zij misschien wel van een wakeboardtrip naar Barcelona.