Federale Pensioendienst eist tonnen terug van aanslag-slachtoffers Brussel: 'Ze zijn in paniek'

Het is tien jaar geleden dat de bommen ontploften in Zaventem en Maalbeek, maar voor veel slachtoffers is de nachtmerrie nog altijd niet voorbij. Vandaag kregen ze een nieuwe dreun te verwerken: de Federale Pensioendienst (het voormalige Rijksdienst voor Pensioenen) eist dat ze honderdduizenden euro's terugbetalen. Alsof de littekens en het trauma niet genoeg zijn, moeten ze nu ook vrezen voor hun financiële toekomst. Ik heb de voorbije uren met meerdere gedupeerden gesproken, en de wanhoop is tastbaar.

Een brief die levens verwoest

Het begon allemaal met een officiële brief op de deurmat. Mensen als Mohamed, die bij de aanslag op de luchthaven scherven door zijn hele lichaam kreeg, dachten dat het ergste achter de rug was. Jarenlang kregen ze een zogenaamd herstelpensioen van de Federale Pensioendienst, bedoeld om hun verlies aan inkomsten en hun blijvende letsels te compenseren. Maar nu, uit het niets, draait de overheidsdienst de kraan dicht. Niet alleen stopt de uitkering, ze moeten ook al het geld dat ze de afgelopen jaren ontvingen terugstorten. Voor Mohamed alleen al gaat het om meer dan 200.000 euro. "Ik heb dat geld allang niet meer," zegt hij met overslaande stem. "Ik heb er mijn aangepaste woning mee betaald, therapieën, medische kosten. Moet ik nu mijn huis verkopen?"

Hoe kan dit gebeuren?

Volgens de Federale Pensioendienst is er sprake van een "administratieve correctie". Het schijnt dat de herstelpensioenen zijn blijven doorlopen terwijl slachtoffers ook andere vergoedingen ontvingen, bijvoorbeeld van het Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering of via gerechtelijke schikkingen. De dienst stelt dat er dubbel is betaald en dat ze wettelijk verplicht zijn om dat terug te vorderen. Juridisch klopt het misschien, maar moreel slaat dit nergens op. Dit zijn geen fraudeurs, dit zijn mensen die het leven van de hel op aarde hebben meegemaakt.

Slachtoffers in alle staten

De paniek sloeg direct toe in de slachtoffergroepen. Velen leven al jaren op een financiële rand, met medische zorgen en psychische problemen. En nu dit. Een greep uit de reacties die ik hoorde:

• Een moeder die haar dochter verloor in de metro van Maalbeek: zij moet 150.000 euro terugbetalen, geld dat ze nooit zal kunnen ophoesten.
• Een man die beide benen verloor: hij gebruikte zijn pensioen om protheses te bekostigen, en staat nu voor een torenhoge schuld.
• Een jonge vrouw met ernstig hersenletsel: haar voogd vreest dat ze in de bijstand belandt, want de zorg die ze nodig heeft is onbetaalbaar zonder dat pensioen.

Ze voelen zich in de steek gelaten door de overheid die hen ooit beloofde dat er goed voor ze gezorgd zou worden. "We zijn slachtoffers van terrorisme, en nu worden we opnieuw slachtoffer, dit keer van onze eigen staat," verzuchtte iemand.

Wat nu?

Politici hebben al opgeroepen om de invorderingen onmiddellijk stop te zetten. In het parlement worden vragen gesteld aan de minister van Pensioenen. Maar de Federale Pensioendienst houdt voorlopig voet bij stuk: de wet is de wet. Toch begint het besef door te dringen dat dit een onmenselijke situatie is. Hoe kun je van mensen die de hel hebben overleefd vragen dat ze honderdduizenden euro's ophoesten? Velen hebben simpelweg niet zoveel geld, en een gedwongen verkoop van hun huis zou een nieuwe ramp betekenen. De komende weken zal blijken of de politiek ingrijpt. Eén ding is zeker: deze mensen verdienen compassie, geen deurwaarder.