Donald Trumps tweede bedrijf: Tarieven, Epstein-schaduw en de show gaat door
Vanmorgen was Donald Trump er weer druk mee: vanaf het Witte Huis vuurde hij een reeks berichten af die de diplomatieke koorts deed oplopen van Dublin tot Doha. Terwijl het staakt-het-vuren in het Midden-Oosten begint te wankelen en Europese leiders in Brussel zich het hoofd breken over een gecoördineerde reactie, maakte de 47ste president één ding glashelder: zijn tweede ambtstermijn draait niet om minder lawaai, maar om de volumeknop nóg verder open te draaien. De gevolgen? Die zien we later wel.
Voor ons hier in Ierland voelt dat lawaai een stuk dichterbij dan die 3000 kilometer verderop. We hebben de handelsoorlogen al eens meegemaakt – onze boeren en whiskystokerijen dragen nog steeds de littekens van de vorige ronde trans-Atlantische tarieventwisten. Maar de importheffingen tijdens Trumps tweede termijn lijken een heel ander monster te worden. In Washington gaan geruchten dat er mogelijk al volgende maand een nieuwe heffing van 25% op Europees staal en aluminium komt, met de dreiging van sectorspecifieke tarieven op auto's en medicijnen als een zwaard van Damocles boven de EU. De Spaanse premier Pedro Sánchez, die net achter de rug overlegde met NAVO-bondgenoten, verwoordde de sfeer in Brussel treffend: "We moeten verenigd en standvastig zijn." Mooie woorden. Maar is eenheid genoeg tegen een president die tarieven niet als economisch beleid ziet, maar als amusement voor de prime time?
En dan is er de schaduw die maar niet verdwijnt – de relatie tussen Donald Trump en Jeffrey Epstein. De vorige week vrijgegeven gerechtelijke documenten, onderdeel van een slepende juridische kwestie, hebben de connectie weer in de schijnwerpers gezet. Oude vluchtgegevens, getuigenverklaringen en foto's uit het begin van de jaren 2000 worden opnieuw onder de loep genomen. Donald Trump Jr. probeerde het tijdens een recent tv-optreden snel weg te wuiven en noemde het "oude koeien uit de sloot halen voor de clicks". Maar voor veel mensen blijven de beelden van Trump en Epstein die samen lachen in Mar-a-Lago jeuken – een herinnering dat in Trumps wereld het persoonlijke en het politieke onlosmakelijk met elkaar verstrengeld zijn.
Die voortdurende vervaging van grenzen is precies waarom The Donald Trump Show – een term die inmiddels staat voor zijn unieke mix van reality-tv-instinct en keiharde machtswellust – nu alweer diep in zijn tweede seizoen zit. De cast bestaat uit Don Jr., Eric en een wat meer teruggetrokken Ivanka, terwijl de plotwendingen zich opstapelen: de ene week stapt hij weer uit een VN-orgaan, de volgende lanceert hij een bizar plan om het Panamakanaal "terug te kopen". Het is chaotisch, onvoorspelbaar en precies zoals zijn achterban het wil. De rest van ons kijkt toe, met de popcorn binnen handbereik, in de hoop dat de scherven niet voor onze deur belanden.
In het Midden-Oosten staat het fragiele staakt-het-vuren dat vorig voorjaar werd gesloten met de dag meer onder druk. Trumps speciale gezant reist af en aan tussen Riyad en Tel Aviv, maar de president roept zelf in het openbaar op tot een "totale, beslissende overwinning" – met retoriek die doet denken aan zijn Afghanistan-tijd – en drijft diplomaten tot wanhoop. Het contrast met Joe Bidens meer multilaterale, bondgenootschappelijke aanpak is groter dan ooit. Voor Europa, dat jarenlang heeft geprobeerd een samenhangend mediterraan beleid op te bouwen, is het alsof je iemand een lucifer in een kamer vol oud papier ziet gooien.
Wat betekent dit nu concreet voor Ierland? Laten we de lokale impact eens op een rijtje zetten:
- Rundvlees en zuivel: De agrofoodsector, onze grootste eigen industrie, ligt in de vuurlinie. Als Trump overgaat tot landbouwheffingen, kunnen Ierse boeren in één klap tot 500 miljoen euro verliezen.
- Farmaceutische industrie: Ons grootste exportproduct naar de VS zijn geneesmiddelen – denk aan alle Pfizer- en Johnson & Johnson-producten die hier worden gemaakt. Een heffing van 25% zou flink zeer doen.
- Technologie en digitale diensten: De lang slepende ruzie over de digitale-dienstenbelasting is nog lang niet voorbij. Trump heeft al gedreigd met vergelding tegen Franse wijn; Ierse dataservers staan mogelijk als volgende op de lijst.
Uiteindelijk, terwijl The Donald Trump Show op volle snelheid naar de volgende reclamepauze dendert, zit Ierland muurvast op de eerste rij. We kunnen niet van zender wisselen en we kunnen niet doen alsof het verhaal ons niet aangaat. Het enige wat we kunnen doen, is ons schrap zetten voor de plotwendingen, de lijnen met Brussel openhouden en hopen dat de scenarioschrijvers onze favoriete personages niet afschrijven. Maar met deze cast is de finale werkelijk nooit te voorspellen.