Waarom Bab el-Mandeb, de 'Poort van Tranen', nu plotseling de gevaarlijkste zeestraat ter wereld is

Als je de laatste tijd door het nieuws scrolt, duikt er steeds dezelfde naam op: Bab el-Mandeb. Het klinkt oud, want dat is het ook, maar op dit moment is het de plek waar iedereen van Delhi tot Washington wakker van ligt. En eerlijk? Voor ons in India is dit niet zomaar een geopolitieke kop. Dit gaat over de chai die je vanochtend dronk, de benzine in je auto en de levensader van onze economie.

Voor wie niet opgelet heeft tijdens de aardrijkskundeles: even oriënteren. De Straat Bab al-Mandab – of zoals oude zeerotten hem noemen, de Poort van Tranen – is die smalle strook water die het Arabisch Schiereiland scheidt van de Hoorn van Afrika. Het is de zuidelijke toegang tot de Rode Zee. Je kunt niet bij het Suezkanaal komen zonder erdoorheen te varen. Blokkeer deze straat en je legt de hele maritieme snelweg tussen de Middellandse Zee en de Indische Oceaan lam.

De 'Poort van Tranen' is niet zomaar een poëtische naam

De naam "Bab El Mandeb" betekent letterlijk "Poort van Tranen" of "Poort van Verdriet". Volgens een lokale legende is het vernoemd naar de talloze zeelieden die vroeger omkwamen in de gevaarlijke stromingen en riffen. Maar eerlijk? Als je kijkt naar de spanningen daar nu, voelt de naam minder als oude geschiedenis en meer als een voorbode.

Berichten uit Jemen zijn duidelijk: de Ansarullah (ook wel bekend als de Houthi's) maken geen grapjes. Ze hebben laten weten dat deze straat hun nieuwe speelveld is. Ze weten precies wat ze doen. Door het verkeer door de Bab El Mandeb te bedreigen, houden ze de wereldwijde scheepvaart effectief onder schot. Het is een drukmiddel dat direct gericht is op de VS en Israël, maar de schade die ze daarbij veroorzaken? Dat treft ons allemaal.

Waarom dit elke Indiër nu zorgen zou moeten baren

We moeten stoppen met dit te zien als een ver conflict in West-Azië. Het is een probleem uit onze "achtertuin". Ik leg uit waarom dit ons harder raakt dan de meeste anderen:

• Onze energie-ader: Een groot deel van de aardolie die we raffineren en verbruiken, komt via deze route. Als tankers zenuwachtig worden (of erger, worden aangevallen), schieten de verzekeringspremies omhoog. Die kosten komen uiteindelijk terecht bij de pomp. Simpele economie.
• Handel is alles: Wij zijn een maritieme natie. Onze export – textiel, medicijnen, machines – gaat via de Rode Zee naar Europa en de oostkust van de VS. Elke verstoring in de Bab-el-Mandeb betekent dat containers zich opstapelen in de havens en dat bedrijven geld verliezen.
• Strategische aanwezigheid: Wij zijn geen toeschouwer. India heeft een maritieme aanwezigheid in de regio. We hebben jaren geïnvesteerd in banden met Oman, Saoedi-Arabië en zelfs de Afrikaanse kust. Wordt de straat een oorlogsgebied, dan worden we gedwongen een actievere, en riskantere, rol te spelen.

De Iraanse connectie die we niet kunnen negeren

Je kunt het over Bab El Mandeb niet hebben zonder het over Teheran te hebben. De Straat van Hormuz in de Perzische Golf haalt alle koppen vanwege de olie-export, maar dit is Hormuz 2.0. Iran heeft een lange geschiedenis met het gebruik van de "flessenhals"-strategie. Als ze druk voelen op eigen bodem, leunen ze op hun bondgenoten om hier de spanning op te voeren.

De recente retoriek uit Teheran over het afsluiten van maritieme routes is niet zomaar loos gebral. Ze hebben gezien hoe de VS en het VK doelen in Jemen hebben aangevallen. Nu verschuift de vergelding naar zee. Het is een klassieke z cannot: als je de speler niet kunt raken, raak dan het bord. Door te dreigen van de Straat Bab al-Mandab een verboden zone te maken, zaaien ze niet alleen chaos; ze testen ook de bereidheid van de wereld voor een langdurig maritiem conflict.

We hebben dit boek eerder zien openen. De aanvallen op tankers, het kapen van schepen – het is een langzame escalatie die bedoeld is om het Westen in een defensieve houding te dwingen zonder een grootschalige oorlog te ontketenen. Maar voor een land als India, dat voor groei afhankelijk is van stabiliteit, is deze "langzame escalatie" het absolute nachtmerriescenario. Het creëert onzekerheid, en onzekerheid is de grootste vijand van het bedrijfsleven.

Wat gebeurt er nu? De VS stuurt meer marineschepen. Europa is gespannen. En India? Wij kijken toe, wachten af en zorgen er waarschijnlijk stil voor dat onze eigen maritieme eenheden paraat staan. De Poort van Tranen is nu open voor zaken, maar het verkeer begint steeds meer op een riskante gok te lijken. Voor onze havens, onze brandstofrekeningen en onze handelsbetrekkingen moeten we hopen dat de situatie niet aan zijn oude naam zal beantwoorden.