AFCON-chaos: Senegal titel ontnomen – Marokko alsnog gekroond tot kampioen na ongekende wending

Soms schrijft de sport een scenario dat niemand had kunnen bedenken. Wat begon als een beladen derbyfinale in Rabat tussen gastland Marokko en regerend kampioen Senegal, is uitgegroeid tot een van de meest bizarre en spraakmakende schandalen in de geschiedenis van de Afrika Cup (AFCON). Nog maar een paar maanden geleden stond Senegal te boek als winnaar na een finale vol drama, chaos en een strafschoppenserie die schokgolven door de voetbalwereld stuurde. Maar nu is er nieuws dat alles op zijn kop zet: Senegal wordt de titel ontnomen en Marokko wordt alsnog uitgeroepen tot Afrikaans kampioen.

De finale die maar niet wilde eindigen

Om het besluit te begrijpen, moeten we de klok terugdraaien naar 18 januari 2026. Het Prince Moulay Abdellah Stadion in Rabat was tot de nok gevuld met 66.526 toeschouwers die de huldiging van het thuisland verwachtten. Marokko, dat drie jaar eerder verrassend de WK-halve finale had bereikt, was favoriet tegenover een thuisland dat sinds 1976 geen AFCON meer had gewonnen. Maar Senegal, met sterren als Sadio Mané en Edouard Mendy, had andere plannen.

De wedstrijd was een tactisch gevecht dat tot de slotminuten doelpuntloos bleef. En toen barstte de bom. Eerst dacht Senegal dat Ismaila Sarr de beslissende goal had gemaakt met een kopbal, maar scheidsrechter Jean-Jacques Ndala uit Congo keurde het doelpunt af vanwege een dubieuze overtreding. Maar dat was nog niets vergeleken met wat komen ging. In de 98e minuut, na een VAR-check, wees Ndala naar de stip voor Marokko. Brahim Diaz was aan zijn shirt getrokken, en het thuispubliek ontplofte.

Toen sloeg de vonk over op de bank. De Senegalese bondscoach Pape Thiaw kon zich niet beheersen. Uit protest gebaarde hij zijn spelers van het veld te komen en marcheerde richting de kleedkamer. Zeventien minuten lang stond de voetbalwereld stil, terwijl supporters probeerden het veld te bestormen, rellen uitbraken op de tribunes en de politie vocht om de orde te herstellen. Toen de spelers uiteindelijk door Mané werden overgehaald om terug te keren, was de sfeer om te snijden.

De strafschop die alles veranderde – twee keer opnieuw

Brahim Diaz stapte naar voren om de fatale penalty te nemen. Met de verwachtingen van een hele natie op zijn schouders, tikte hij de bal recht in de armen van een verbaasde Mendy. De misser echode door het hele stadion. In de verlenging stapte Pape Gueye naar voren en besliste de wedstrijd met een linkerschot in de kruising. Senegal was Afrikaans kampioen – dacht men toen.

Maar het naspel werd minstens zo dramatisch. De Confederation of African Football (CAF) startte een onderzoek naar "de onacceptabele taferelen op en naast het veld". FIFA-voorzitter Gianni Infantino was duidelijk in zijn kritiek: "Het is onacceptabel om op deze manier het veld te verlaten. Geweld kan niet worden getolereerd in onze sport."

Het onderzoek heeft nu geleid tot historische straffen:

• Senegal wordt de AFCON-titel 2025 ontnomen en Marokko wordt uitgeroepen tot kampioen.
• Pape Thiaw (Senegals coach) wordt voor vijf wedstrijden geschorst wegens onsportief leiderschap.
• Senegalese aanvallers Iliman Ndiaye en Ismaila Sarr worden elk voor twee wedstrijden geschorst.
• Marokko's Ismael Saibari krijgt een schorsing van drie wedstrijden en een boete van 100.000 dollar, terwijl aanvoerder Achraf Hakimi voor twee wedstrijden wordt geschorst (één voorwaardelijk).

CAF-voorzitter Patrice Motsepe was glashelder tijdens een bijeenkomst van het uitvoerend comité in Dar es Salaam: "Wat we in de finale zagen, willen we nooit meer meemaken. Wij hanteren een nultolerantiebeleid. Wie het Afrikaanse voetbal in de modder trekt, wordt zwaar gestraft."

Vooruitblik: AFCON 2027 naar Oost-Afrika

Te midden van de turbulentie bevestigt de CAF dat de plannen voor het volgende kampioenschap doorgaan. AFCON 2027 zal worden gespeeld in Kenia, Tanzania en Oeganda – de eerste keer dat drie landen het gastheerschap delen. Het toernooi wordt verplaatst naar de zomer (juni-juli) om beter in de internationale kalender te passen.

"Het wordt een enorm succes", beloofde Motsepe na de bijeenkomst in Tanzania. "De infrastructuur wordt uitgebouwd en we zijn ervan overtuigd dat Oost-Afrika een fantastisch kampioenschap zal neerzetten." Vanaf 2028 gaat de AFCON over op een vierjaarlijks format, in lijn met het WK.

Maar eerst moet de voetbalwereld het gebeurde laten bezinken. Een team een gewonnen titel ontnemen is vrijwel ongekend. Voor Senegal is het een bittere noot in een verder succesvol voetbalverhaal. Voor Marokko een overwinning die men zich nauwelijks kon voorstellen toen de strafschop werd gemist op die januariavond. Het Afrikaanse kampioenschap heeft opnieuw bewezen dat het nooit, nooit saai is.