Ingrid Kristiansen: ‘Ik wil een tegenwicht zijn voor de trainingshysterie’

Ik moet toegeven dat ik een beetje warm van binnen werd toen ik haar laatst op straat zag. Het is iets met die rustige blik, die bijzondere kalmte die alleen iemand bezit die alles heeft gewonnen, maar onderweg ook een stukje van zichzelf is verloren. Ingrid Kristiansen. Voor velen van ons die in de jaren tachtig zijn opgegroeid, is ze meer dan een voormalige hardloper. Ze is het symbool van de Noorse wilskracht, van degene die zonder met haar ogen te knipperen van Moskou naar Londen zou rennen.

Nu is ze terug in de publieke belangstelling, en ik moet zeggen dat haar boodschap op dit moment de spijker op de kop slaat. Want het gaat niet om het najagen van nieuwe persoonlijke records of het tot op de laatste decimaal analyseren van je rusthartslag. In plaats daarvan stelt Ingrid Kristiansen zich nadrukkelijk op als een tegenwicht tegen wat zij zelf ‘trainingshysterie’ noemt. En laat ik er maar meteen bij zeggen: dat is meer dan nodig.

Ik volg de Noorse sport al jaren en heb nog nooit zo’n scherpe scheiding gezien tussen degenen die sporten om te leven, en degenen die leven om te sporten. Vooral in hardloop-Noorwegen is er de afgelopen jaren een cultuur ontstaan die soms meer lijkt op een carrièrejacht dan op vrijetijdsplezier. Hartslagmeters die piepen, algoritmes die bepalen wanneer je rustweek is, en prestatieangst die onder elk hardloopbroekje schuilt.

Ingrid Kristiansen weet waar ze het over heeft. Toen ze in 1985 het wereldrecord op de marathon neerzette, deed ze dat met een pijngrens die de meesten van ons zich niet kunnen voorstellen. Maar ze heeft ook de keerzijde van de medaille gevoeld. In een openhartig moment vertelde ze eerder over het gevoel verkeerd te worden weergegeven, te worden gereduceerd tot slechts een machine die wedstrijden produceerde. Misschien is dat waarom ze vandaag zo authentiek overkomt. Ze is bovenop die berg geweest en heeft gezien dat de meesten van ons daar niet per se naartoe zouden moeten streven.

Laat plezier de leidraad zijn

Het is makkelijk om meegesleept te worden als de hele Instagram-omgeving schreeuwt ‘gewoon doen!’ en perfect getimede intervaltrainingen in de zonsondergang laat zien. Maar waar Ingrid Kristiansen ons aan herinnert, is iets heel eenvoudigs: dat recreatieve sport een bron van energie moet zijn, geen bron van stress. Ze spreekt over luisteren naar je lichaam, niet alleen naar je horloge. Over het durven nemen van een rustdag zonder schuldgevoel. Over onthouden dat we begonnen met hardlopen omdat het ons vrijheid gaf, niet omdat het nog een punt op ons cv moest worden.

Eerlijk gezegd denk ik dat deze boodschap nog harder aankomt omdat ze van haar komt. Als het iemand anders was geweest, zou je het kunnen afdoen als gezeur van iemand die niet meer wil meekomen. Maar Ingrid Kristiansen heeft legitimiteit. Ze heeft het wereldrecord. Ze kan zich veroorloven om te zeggen ‘nu is het genoeg’ zonder dat iemand haar lui durft te noemen.

• Luister naar je lichaam: Heb je ergens pijn? Ben je moe? Misschien is het slimste wat je vandaag kunt doen een rustige wandeling maken, in plaats van jezelf door een training heen te persen.
• Laat de hartslagmeter soms achterwege: Voel eens hoe het is om te hardlopen zonder gemeten te worden. Dat kan ontzettend bevrijdend zijn.
• Bedenk waarom je begon: Voor de meesten van ons gaat het om gezondheid, plezier en het voelen van de wind in je haar. Laat het geen nieuwe veeleisende baan worden.

Er is iets bevrijdends in de manier waarop ze dit overbrengt. Ze komt niet over als een moralist die met het vingertje wijst, maar als een oudere, wijze zus die alles heeft meegemaakt. Ze wil niet dat we stoppen met hardlopen. Ze wil alleen dat we stoppen met het verpesten van het plezier in het hardlopen.

Een stem die we nodig hebben

In een tijd waarin jongeren moeite hebben om balans te vinden, en waarin meer mensen stoppen met sport omdat het te ‘serieus’ wordt, is een stem als die van Ingrid Kristiansen goud waard. Zij staat voor het authentieke, het nuchtere. Ze herinnert ons eraan dat achter alle records en alle titels een mens schuilt die ook de druk heeft gevoeld, die ook heeft ervaren hoe het is om buitengesloten te worden toen de schoenen aan de kant moesten.

Dus de volgende keer dat je je veters strikt en merkt dat de angst om niet genoeg te presteren de kop opsteekt, denk dan aan wat de marathonkoningin zelf zegt. Het is oké om rustig aan te doen. Het is oké om te genieten. En het is oké om een tegenwicht te zijn, ook al lijkt de hele wereld om je heen dat vergeten te zijn.