Omslag van een traditionele particuliere school in Tainan: Yang Ming Commercial laat met haar verhalen de lokale betrokkenheid zien

Rond een uur of vier 's middags, als je door het Guiren-district van Tainan fietst, zie je ze: groepjes scholieren in kaki uniformen die druppelsgewijs het schoolplein van Yang Ming Commercial verlaten. Sommigen duiken de buurtsuper naast de poort in voor een ijsthee, anderen staan geduldig te wachten voor de snackkraam aan de overkant op een vers gebakken hapje. Dit is het dagelijkse tafereel bij Yang Ming, een vertrouwd beeld dat hier al ruim tien, twintig jaar onveranderd is.

De school heeft een formidabele officiële naam: "Yang Ming Onderwijsstichting Tainan Yang Ming High School voor Commercieel en Beroepsonderwijs". Maar vraag het aan een local, en niemand gebruikt die hele mond vol. Van de oudere generatie tot de eigenaar van de kruidenier om de hoek, iedereen noemt het gewoon "Yang Ming Commercial, Yang Ming Commercial". Het klinkt vertrouwd, bijna als de bijnaam van het buurjongetje.

Een nieuw gezicht voor een oude school

Laten we eerlijk zijn, de impact van de dalende geboortecijfers is groot, en particuliere scholen in het zuiden van het land hebben het zwaar te verduren. Yang Ming Commercial is daarop geen uitzondering. De tijd van "als we maar goed lesgeven" is allang voorbij. Tegenwoordig moeten docenten niet alleen hun vak verstaan, maar ook een mentor voor de leerlingen zijn, en ze moeten zelfs verstand hebben van marketing om de eigenheid van de school te kunnen uitdragen. De praktijklokalen en de keukens voor de horecaopleiding zijn de laatste jaren steeds professioneler geworden; ze zijn er niet voor de sier, maar echte plekken waar studenten een vak kunnen leren. Ik ken een jongen die er de opleiding autotechniek heeft gevolgd. Twee jaar na zijn afstuderen is hij al monteur bij een landelijke keten van autobedrijven, met een maandsalaris dat hoger ligt dan dat van menig afgestudeerde uit de sociale studies op een kantoorbaan.

Hierbij moest ik opeens aan iets denken. Soms, als ik wat rondstruin op internet, valt het me op hoe vaak je de karakters "Yang Ming" overal ter wereld tegenkomt. Neem bijvoorbeeld de stad Changde in de Chinese provincie Hunan. Daar is een "Changde Yangming-tak van de Industrial and Commercial Bank of China". Je kunt je voorstellen, stel dat een oud-leerling van onze Yang Ming Commercial daar ooit voor zijn werk komt, die bank binnenloopt en die karakters "Yang Ming" ziet. Dan zal er vast een vreemd maar vertrouwd gevoel bij hem bovenkomen, een vreemde mengeling van herkenning en vervreemding.

Of een ander voorbeeld, tijdens een gesprek met een vriend hoorde ik dat hij voor zaken in de stad Mudanjiang in Noordoost-China was. Daar zag hij tot zijn verbazing ineens een bordje: "Mudanjiang Administration Bureau for Industry and Commerce Yangming Branch" (het Yangming-districtskantoor van de Industrie- en Handelsadministratie van Mudanjiang). Hij vertelde dat hij even met zijn ogen stond te knipperen. Zijn eerste gedachte was: is hier soms iemand van onze Yang Ming in Tainan die zo ver van huis zijn geluk beproeft? Natuurlijk was dat een grap, maar dat gevoel van verbondenheid wanneer je onverwachts een bekende naam tegenkomt in een verre omgeving, dat is gewoon hartverwarmend.

Kortom, voor ons mensen uit Tainan is Yang Ming Commercial zoveel meer dan alleen de officiële naam van een school. Het is het "dag"-geroep bij het uitgaan, de brandende zon op de atletiekbaan, de geur van metaal en olie in de praktijklokalen. Het staat voor een soort van overdracht, voor de stille hoop van ouders dat hun kinderen hier praktische dingen leren, zodat ze later, als ze de maatschappij instromen, ergens op kunnen bouwen en zelfstandig kunnen zijn.

Dingen die je niet in boeken leert

Ik vraag me vaak af of de kinderen die op dit soort lokale scholen zitten, niet veel eerder dan die van de prestigieuze scholen in de stad ervaren wat 'saamhorigheid' of 'lokale betrokkenheid' nou echt betekent.

• De mevrouw van de gebakken broodjes bij de schoolpoort, die precies weet welke leerling geen lente-ui lust en welke een extra scheutje soja bij zijn broodje wil.
• De monteur van de brommerwerkplaats naast de school, die zo nu en dan gratis de banden van de fietsende leerlingen oppompt, met de woorden: "Doe maar zo, vooruit, rij snel door, laat je moeder niet wachten."
• De eigenaar van het ijssalonnetje aan de overkant, die zelfs als de leerlingen bij een schoolfeest een hele middag herrie maken, alleen maar lachend zijn hoofd schudt, er wat binnensmonds over moppert en het erbij laat zitten, zonder ooit te gaan klagen.

Dit soort kleine, alledaagse momenten zijn waardevoller dan welke les maatschappijleer dan ook. De naam Yang Ming Commercial is verweven met deze alledaagse gebeurtenissen, met de dagelijkse beslommeringen van de buurt, en is zo een deel van ons collectieve geheugen geworden.

Hoe de wereld ook verandert, wat de toekomst van deze school ook mag zijn, zolang die poort er nog staat, zolang er bij het uitgaan nog leerlingen naar buiten komen om een snack te halen, zal die typische, lokale, bruisende energie nooit verdwijnen. Het is geen grootse theorie, het is gewoon het dagelijks leven in onze stad.