Metaverse: Is het droombeeld vervlogen voordat het begon? Het verhaal van de 70 miljard dollar die verdampte

Weet je nog, man, hoe lang geleden het was dat iedereen op social media het had over het metaverse alsof het het nieuwe paradijs zou worden waar we allemaal zouden gaan wonen? Ze zeiden tegen ons: "Maak je klaar, het echte leven is voorbij, iedereen gaat naar de virtuele wereld." De beloftes stroomden op ons neer als regen, en Mark Zuckerberg, de man die het gezicht van sociale media veranderde, zette al zijn kaarten op deze nieuwe wereld. Hij veranderde zelfs de naam van zijn bedrijf van Facebook in "Meta" om te laten zien dat hij het serieus meende. En eerlijk is eerlijk, in die tijd leek het allemaal een droom die wel uit moest komen.

Maar... slechts een week geleden kwam er nieuws dat voor velen een schok was. Het enorme metaverse-project "Horizon Worlds" is officieel gesloten. En niet alleen gesloten, maar er verdween ook maar liefst 70 miljard dollar mee in het niets. Zeventig miljard! Een bedrag waar je even bij stilstaat en je afvraagt: was dit allemaal een illusie? Werd de hele wereld misleid door een idee dat van een afstandje veelbelovend leek, maar van binnen hol was?

Van "The Family Experiment" tot de vlucht van miljardairs

Dit verhaal doet me trouwens denken aan twee boeken die de afgelopen jaren zijn verschenen. Als je ze vijf jaar geleden had gelezen, had je gedacht dat de auteurs te pessimistisch waren of misschien een glazen bol hadden. Het eerste boek heette "The Family Experiment" en gaat over een gezinservaring in een virtuele wereld. Het laat zien hoe zo'n wereld voor mensen een prachtige gevangenis kan worden in plaats van een toevluchtsoord. Het tweede boek, dat veel ophef veroorzaakte, is "Survival of the Richest: Escape Fantasies of the Tech Billionaires". Dit boek gaat over de rijke ondernemers in Silicon Valley en hoe hun dromen om virtuele werelden te bouwen, eigenlijk gewoon een manier zijn om te ontsnappen aan de harde realiteit, en zelfs aan de gewone mensen die zij als oorzaak van de problemen in de wereld zien. Stel je voor: in plaats van echte problemen op te lossen, bouwen ze liever hun eigen besloten werelden voor zichzelf en hun kinderen! Is dat niet vreemd?

En dat is precies wat er gebeurde met Zuckerbergs project. Het project dat een platform voor iedereen had moeten worden, veranderde in een enorme zeepbel. Mensen probeerden virtual reality (VR) in het begin, maar al snel voelden ze de leegte. De ervaring was de eerste keer best gaaf, maar urenlang met een bril op die je ogen bedekt en interactie hebben met stripfiguurtjes bleek toch geen echt alternatief voor samen met vrienden op een terrasje aan het strand in Jeddah of Riyad zitten.

• De eerste reden voor het falen: de hoge kosten. De apparatuur is duur en de technologie heeft constante doorontwikkeling nodig.
• De tweede reden: de kille sociale ervaring. Simpel gezegd, gesprekken in het metaverse voelden als praten tegen een muur.
• De derde reden: de kloof tussen belofte en werkelijkheid. Er werden ons oneindige werelden beloofd, maar wat we kregen waren halflege werelden.

Hoe zit het met liefde en verbinding? Het verhaal van "Nevermet"

Te midden van deze zeepbel kwamen apps zoals "Nevermet - VR Dating Metaverse" op. Het idee achter de app was dat je je levenspartner zou vinden via de virtuele wereld, voordat je elkaar in het echt zou ontmoeten. Het idee op zich was mooi, zeker in een tijd waarin relaties steeds complexer worden. Maar de vraag is: kun je echt oprechte gevoelens krijgen voor iemand die je ontmoet als een 'avatar'?

Op papier was het de ideale oplossing voor mensen die verlegen zijn of last hebben van sociale angst. Maar in de praktijk bleek dat menselijke emoties niet te herleiden zijn tot virtuele gebaren. Veel gebruikers probeerden de app, maar het grootste deel keerde terug naar de traditionele datingapps. Simpelweg omdat ze erachter kwamen dat een echte aanraking, oogcontact en lichaamstaal zijn wat een echte relatie maakt. Pixels kunnen geen echte chemie tussen twee mensen creëren.

Het uitsterven van de echte menselijke ervaring

Dit alles brengt me bij een ander interessant boek, namelijk "The Extinction of Experience: Being Human in a Disembodied World". Dit boek gaat over het werkelijke gevaar dat we liepen tijdens de periode van metaverse-hypes. Het gevaar zat hem niet in een technische mislukking, maar in het feit dat we zo succesvol zouden worden dat we onze menselijkheid zouden verliezen. Stel je voor dat we op een punt komen waar we liever alleen thuis zitten met een bril op dan naar buiten te gaan, de ochtendlucht in te ademen of koffie te drinken met vrienden.

Het gigantische mislukken van Meta's project kan ons in feite hebben gered van dat lot. Ja, we zijn 70 miljard dollar kwijt (een enorm bedrag, maar het is het geld van de grote bedrijven), maar we hebben een waardevollere les geleerd: geen enkele technologie kan de aangeboren menselijke behoefte aan fysiek contact en oprechte emoties vervangen. In Saoedi-Arabië, en overal ter wereld, hebben we behoefte aan de realiteit, niet aan een ontsnapping ervan.

Wat denken jullie uiteindelijk? Denken jullie dat dit definitief het einde is van het metaverse, of is het slechts een terugval, gevolgd door een comeback in een andere vorm? Deel je mening in de reacties, want ik denk dat dit verhaal nog niet voorbij is, maar het is zeker op een manier geëindigd die niemand had verwacht.