Scurvy-diagnose bij jongen uit Wellington: Een modern geval van de 'zeeliedenziekte'

Je zou vergeven worden als je dacht dat scheurbuik alleen iets was voor zeerovers, uit de tijd van houten schepen en scheepsbeschuit. Maar vorige week kreeg een familie in Wellington een diagnose die regelrecht uit de 18e eeuw lijkt te komen: hun vijfjarige autistische zoon, die alleen maar kip en biscuits at, bleek volledig scheurbuik te hebben ontwikkeld.

Het is zo'n verhaal waarbij je je hap even laat schieten. De jongen had, zoals veel kinderen in het spectrum, extreme voedselaversie—geen fruit, geen groente, alleen die twee basisproducten. En hoewel zijn ouders dachten dat hij genoeg binnenkreeg, schreeuwde zijn lichaam stilletjes om vitamine C. Het gevolg? Bloedend tandvlees, blauwe plekken en zoveel pijn in zijn benen dat hij stopte met lopen. Klassieke symptomen uit een geschiedenisboek, of misschien uit Frozen in Time: The Fate of the Franklin Expedition, over die arme kerels die op het Noordpoolijs waarschijnlijk aan hetzelfde gebrek omkwamen.

Niet alleen een probleem van vroeger

Artsen in het Wellington Ziekenhuis waren verbijsterd. Scheurbuik is tegenwoordig zo zeldzaam dat het vaak over het hoofd wordt gezien—het wordt wel een 'vergeten ziekte' genoemd. Maar na bloedonderzoek en de bijna nul-waarden van vitamine C, viel het kwartje. Ze sloegen er zelfs Images in Clinical Medicine: Selections from The New England Journal of Medicine op na, waar je de kenmerkende kurkentrekkerharen en perifolliculaire bloedingen kunt zien die de diagnose bevestigen. Dat zijn beelden die je niet snel vergeet.

De jongen staat overigens niet alleen. Kinderartsen zien meer kinderen met vreemde voedingstekorten, vooral kinderen met sensorische problemen. Het zet je aan het denken: we lachen om die stereotiepe zeerovers—die ellendige zeerovers in boeken als The Pirate Cruncher, die altijd 'vervloekt scheurbuik' roepen—maar de realiteit is geen grap. Het is pijnlijk, slopend en volledig te voorkomen.

Waar je op moet letten

Als je kleintje een kieskeurige eter is, vooral met autisme of een sensorische verwerkingsstoornis, is het goed om alert te zijn. Scheurbuik kondigt zich niet aan met een papegaai op de schouder; het sluipt er langzaam in. Dit zijn de signalen:

• Onverklaarbare vermoeidheid of prikkelbaarheid – je kind lijkt misschien 'lui' of chagrijnig, maar het lichaam kan moeite hebben.
• Bloedend tandvlees of loszittende tanden – zelfs als ze regelmatig poetsen.
• Snel blauwe plekken hebben – die mysterieuze paarse plekken die zomaar verschijnen.
• Gewrichts- en spierpijn – vooral in de benen, waardoor lopen soms moeilijk gaat.
• Ruwe, bobbelige huid of kurkentrekkerharen – een klassiek teken van vitamine C-gebrek.

Het goede nieuws? Het is heel eenvoudig te verhelpen. Een paar weken vitamine C-supplementen en wat creatief verwerken van kiwi in smoothies, en de jongen in Wellington loopt inmiddels weer. Maar het is een wake-upcall voor ons allemaal. We denken vaak dat ondervoeding iets is van ver weg, bij mensen in hongersnoodgebieden. In werkelijkheid kan het zich in je eigen huiskamer afspelen, hap voor hap, met één kipnugget tegelijk.

Dus de volgende keer dat je een verhaaltje voorleest—misschien wel The Pirate Cruncher met zijn kleurrijke zeerovers—kijk dan ook even naar het bord van je eigen kind. Zit er genoeg kleur op? Want de echte scheurbuik-ellendelingen zitten niet in prentenboeken; het zijn de onzichtbare tekorten die onze kinderen besluipen als we niet opletten.