Israel voert campagne op tegen Hezbollah – tienduizenden op de vlucht in Libanon

Nieuwe fase in conflict: "Red je leven"

Israël is begonnen aan wat het een nieuwe fase noemt in de operatie tegen Hezbollah in Libanon. Afgelopen maandag werden tienduizenden burgers in de zuidelijke buitenwijken van Beiroet en andere delen van Zuid-Libanon opgeroepen om onmiddellijk hun huizen te verlaten. "Red je leven, evacueer nu", luidde het bevel van het Israëlische leger, dat tegelijkertijd de luchtaanvallen intensiveerde op wat wordt omschreven als de infrastructuur van Hezbollah. Op de vluchtroutes ten zuiden van Beiroet zijn auto's te zien, overbeladen met mensen en bezittingen, in een wanhopige poging het geweld te ontvluchten. Een lokale hulpverlener ter plekke beschrijft de chaos: "Het is complete paniek. Mensen weten niet waar ze heen moeten, ze rijden maar wat."

Achtergrond: Explosies en gerichte liquidaties

De laatste escalatie volgt op een reeks zware klappen voor Hezbollah. Slechts een paar weken geleden werd Libanon opgeschrikt door een gecoördineerde golf van explosies gericht tegen leden van de organisatie. Bij de aanvallen met elektronische apparaten in Libanon in 2024, zoals ze al worden genoemd, detoneerden duizenden semafoons en walkietalkies in de zakken van Hezbollah-aanhangers – een geraffineerde inlichtingenoperatie die algemeen wordt toegeschreven aan de Israëlische geheime dienst. Bij de aanvallen vielen tientallen doden en duizenden gewonden, en werd een groot deel van Hezbollahs communicatienetwerk uitgeschakeld. Een bron met kennis van het veiligheidsapparaat bevestigt dat de aanval al lange tijd gepland was en bedoeld was om maximale chaos te creëren.

Slechts dagen later werd bevestigd dat Hezbollahs secretaris-generaal, de charismatische en langjarige leider Hassan Nasrallah, was gedood bij een Israëlische luchtaanval op de zuidelijke buitenwijken van Beiroet. Nasrallah, die de beweging meer dan drie decennia leidde, was het brein achter de strategische opbouw van Hezbollah en een icoon van het verzet tegen Israël. Zijn dood is een buitengewoon zware klap voor de organisatie, die nu worstelt om haar leiderschapsstructuur en moreel overeind te houden. Binnen de partij wordt gesproken over een tijd van duisternis, maar ook over bloedige wraak.

"Dit is voor ons normaal" – leven onder het bommentapijt

Op de grond in Zuid-Libanon beschrijven mensen een dagelijks leven dat wordt gekenmerkt door voortdurende dood en verwoesting. Een man die net is gevlucht uit de grensstad Marjayoun zegt: "We worden wakker van bommen, vallen in slaap met het dreunen van bommen en proberen te overleven tussen de inslagen door. Dit is nu normaal voor ons, maar dat maakt het niet makkelijker." Naar schatting zijn de afgelopen week alleen al een half miljoen mensen op de vlucht geslagen voor hun huizen door de Israëlische aanvallen, en velen van hen slapen nu in scholen, parken of op open velden in Beiroet en andere steden. De middelen zijn vrijwel nihil en hulporganisaties waarschuwen voor een humanitaire ramp.

Belangrijke gebeurtenissen in de recente escalatie

• Midden september 2024: Duizenden semafoons en communicatieapparaten ontploffen in Libanon en Syrië, gericht tegen Hezbollah-leden. Minstens 37 doden en meer dan 3.000 gewonden.
• Eind september 2024: Een hoge Hezbollah-commandant wordt gedood bij een luchtaanval op Beiroet.
• 27 september 2024: Hezbollahs secretaris-generaal Hassan Nasrallah wordt gedood bij een massaal Israëlisch bombardement op de zuidelijke buitenwijken van Beiroet.
• 30 september 2024: Israël vaardigt evacuatiebevelen uit voor delen van Zuid-Beiroet en Zuid-Libanon en begint aan wat het omschrijft als een "nieuwe fase" – door velen geïnterpreteerd als een nakende grondinvasie.

Wat gebeurt er nu? Risico op groot conflict

Met Hezbollah die wankelt en Israël dat zijn militaire campagne voortzet, is de vraag of de regio op weg is naar een grootschalige oorlog. Hezbollah heeft in de loop der jaren een aanzienlijk arsenaal aan raketten opgebouwd en de groep heeft al honderden raketten afgevuurd op Noord-Israël. Tegelijkertijd heeft Iran, Hezbollahs voornaamste sponsor, zich tot dusver onthouden van directe interventie. Maar diplomatieke bronnen in de regio suggereren dat als Israëlische troepen op brede schaal Libanon binnentrekken, dit de vonk kan zijn die meer partijen bij het conflict betrekt. Voor de Libanezen, die al gebukt gaan onder een zware economische crisis, betekent oorlog een nieuwe ramp. Degenen die uit het zuiden vluchten, komen aan in een Beiroet dat zelf is gebombardeerd en waar de hulp verre van toereikend is. "We hebben nergens om heen te gaan", zegt een oudere vrouw die we aan de rand van de stad ontmoeten. "We willen gewoon in vrede leven, maar hier is geen vrede."