De tovenaar van het Kremlin: Jude Law als Putin zorgt voor discussie – dit zijn de eerste reacties

Weinig rolvertolkingen waren van tevoren zo beladen. Toen bekend werd dat Jude Law in het kostuum van Vladimir Poetin zou kruipen voor Olivier Assayas' De tovenaar van het Kremlin, waren de verwachtingen torenhoog. Nu zijn de eerste recensies van de Nederlandse critici binnen, en het beeld dat ontstaat is net zo complex als de hoofdpersoon zelf. Het is een film die weigert simpele antwoorden te geven, maar in plaats daarvan een portret schetst van een man verscholen achter de dikke muren van de macht.

We volgen een fictieve versie van Poetin, vanaf zijn tijd als relatief onbekende bureaucraat in het corrupte Sint-Petersburg van de jaren '90, tot aan zijn definitieve opkomst als sterke man van de natie. Assayas, de meester in het weergeven van gefragmenteerde identiteiten, weeft historische gebeurtenissen samen met een bijna claustrofobische aanwezigheid. Het is allesbehalve een traditionele biopic, eerder een surrealistische en soms beangstigende reis naar een geest gevormd door paranoia en machtswellust.

Een tovenaar zonder trucs

Jude Law doet niet aan imitatie. Hij kopieert niet op een mechanische manier Poetins loopje of mimiek. In plaats daarvan doet hij iets wat veel moeilijker is – hij verbeeldt de ziel. Met een ijzige kalmte en een blik die in een hartslag kan omslaan van leeg naar dreigend, bouwt hij een personage dat zowel angstaanjagend als, tegen de verwachtingen in, soms meelijwekkend is. Bij een van 's lands meest vooraanstaande critici wordt omschreven dat Law erin slaagt zowel komisch als wreed te zijn, vaak in dezelfde scène. Het is een evenwichtsoefening die had kunnen mislukken, maar hier het absolute middelpunt van de film wordt.

Wat blijft hangen zijn niet de grote politieke spelen, maar de stille momenten. De scènes waarin we hem alleen zien in een verlaten badkamer, of wanneer hij zijn adviseurs gadeslaat met dezelfde nieuwsgierigheid als een slang een muis bekijkt. De regie laat ons vermoeden dat de tovenaars belangrijkste truc misschien wel is om de buitenwereld, en misschien zichzelf, te overtuigen van zijn volledige controle.

Wat zeggen de recensenten?

De Nederlandse recensenten zijn het erover eens dat dit een film is om serieus te nemen, hoewel de meningen over het uiteindelijke resultaat enigszins uiteenlopen. Hier zijn de terugkerende thema's in de beoordelingen:

• Jude Laws prestatie: Wordt unaniem geprezen als iets bijzonders. Hij draagt de film op zijn schouders en maakt het personage zowel fascinerend als afstotelijk.
• Regie en toon: Assayas mengt satire, psychologisch drama en politieke thriller met vaste hand. Het resultaat is echter, volgens sommigen, hier en daar onevenwichtig.
• Het vertelperspectief: De film is losjes gebaseerd op het controversiële boek met dezelfde naam en zorgde al voor de première voor discussie. Meerdere critici merken op dat het erin slaagt genuanceerder te zijn dan het bronmateriaal.
• Algehele indruk: Hier lopen de meningen uiteen. Volgens een recensent bij de publieke omroep wordt het een "monotoon drama" genoemd dat nooit echt van de grond komt, terwijl anderen het zien als een van de meest urgente filmwerken van het jaar. Een andere zwaargewicht benadrukt hoe het de absurde en meedogenloze mechanismen van de Russische macht weet te vangen.

Ongeacht waar men in zijn oordeel uitkomt, De tovenaar van het Kremlin is een film die provoceert en boeit. Het is een gespreksonderwerp dat nog lang zal nawerken, tot lang nadat de aftiteling is gerold. Voor ons die gefascineerd zijn door de psychologie van de macht is dit een must-see in de bioscoop. Zelden krijg je een hedendaagse leider te zien die met zoveel complexiteit wordt geportretteerd, zonder daarom verheerlijkt of vereenvoudigd te worden. Het is een film voor wie de blik van de tovenaar zelf durft te ontmoeten.