May naar het einde van de wereld: Waarom zoeken Denen ineens naar Venezuela, Schaken en De Silmarillion?

Onlangs verscheen er een vreemde combinatie van zoekwoorden op Google Trends in Denemarken. "May naar het einde van de wereld" stond bovenaan de lijst, op de voet gevolgd door alles van Venezuela en Schaken tot Romeo en Julia, De Silmarillion en Monotheïsme. Als media-analyticus deed dat bij mij de wenkbrauwen fronsen. Wat in hemelsnaam heeft dit met elkaar te maken? Is het een nieuwe quiz, een politiek schandaal of gewoon weer een willekeurig internetfenomeen?

Een tv-programma dat het format uitdaagt

Het antwoord bleek de nieuwe gok van TV2 te zijn, een entertainmentprogramma dat zo origineel is dat het bijna moeilijk te beschrijven is. Laten we het een cultuur- en reisdocumentaire met een twist noemen. Presentatrice May (die het eerste deel van de zoekterm verklaart) neemt ons mee op een reis naar het einde van de wereld – of in ieder geval naar enkele van de meest afgelegen plekken. Onderweg ontmoet ze locals die haar uitdagen met alles van geopolitieke crises tot intellectuele spellen. Dat verklaart waarom we ineens googelen op Venezuela (een van haar tussenstops) en Schaken (ze nam het op tegen een grootmeester in een klein dorpje in Georgië).

Van Shakespeare tot Tolkien en theologie

Maar het programma stopt daar niet. In een aflevering duikt May in het tijdloze liefdesverhaal Romeo en Julia, en ik moet toegeven dat ik zelf achteraf de oude film nog eens heb teruggekeken. En dan is er De Silmarillion. Ja, je leest het goed. J.R.R. Tolkiens mythologische werk, dat zelfs door hardcore-fans als zwaar wordt ervaren, werd plotseling een gespreksonderwerp omdat May een IJslandse schrijver bezocht die de Noordse mythologie vergeleek met Tolkiens universum. Dat leidde natuurlijk tot een discussie over monotheïsme versus polytheïsme, en voilà – opeens had iedereen het ook over godsdienstfilosofie.

Daarom is het een hit – en wat we ervan kunnen leren

Het is juist dit intellectuele spel dat May naar het einde van de wereld tot een fenomeen maakt. Kijkers worden niet passief vermaakt; ze worden nieuwsgierig. Op sociale media explodeerde het met reacties als "ze is volstrekt geniaal" (een verwijzing naar Mays vermogen om complexe onderwerpen over te brengen) en "tropisch langdradige praat-tv was misschien beter zonder beroemdheden" – een kritiek dat het programma soms te gepolijst overkomt. Maar wat de mening ook is, het creëert debat. En debat creëert aandacht.

De commerciële goudmijn

Laten we overschakelen naar de commerciële invalshoek. TV2 heeft hier een goudmijn aangeboord. Het programma genereert niet alleen kijkcijfers, maar ook een zoekwoordprofiel dat goud waard is voor adverteerders. Bedenk eens: als je reizen naar Venezuela verkoopt, boeken over schaken, of theaterkaartjes voor Romeo en Julia, dan is jouw doelgroep op dit moment actief aan het zoeken. Dat is targeting zoals we die niet vaak zien. Maar er is ook een addertje onder het gras: De klassieke 250.000 kronen voor de winnaars – zoals we die uit andere programma's kennen – zijn hier misschien niet helemaal wat de populaire opvatting beweert. Het gerucht gaat dat de bekende deelnemers zijn opgelicht voor de prijs, of dat deze naar een goed doel gaat. Dat zorgt natuurlijk voor discussie, maar ook voor aandacht. En in de tv-wereld is aandacht = geld. Sponsoring van boekenuitgevers, reisbureaus en onderwijsinstellingen ligt voor de hand.

Een nieuw tijdperk voor tv-inhoud

Wat zegt dit over de toekomst van tv? Naar mijn mening zijn we getuige van een verschuiving weg van puur oppervlakkig entertainment. Het publiek hunkert naar substantie, naar onderwerpen waarop gegoogeld kan worden en die tijdens het avondeten besproken kunnen worden. May naar het einde van de wereld is niet zomaar een programma; het is een portaal naar leren. Daarom zien we een piek in zoekopdrachten naar monotheïsme en De Silmarillion. Het is een nieuwe vorm van edutainment die het potentieel heeft om sponsors aan te trekken zoals bibliotheken, universiteiten en culturele instellingen. Stel je een onlineplatform voor waar kijkers dieper in de onderwerpen van het programma kunnen duiken met exclusief materiaal – dát zou het natuurlijke verdienmodel zijn.

Hier zijn de elementen die momenteel de zoekopdrachten aanjagen:

• Venezuela: Een portret van een land in crisis, dat kijkers ertoe aanzette kennis te zoeken.
• Schaken: Het duel tussen May en een grootmeester, dat de interesse in het spel nieuw leven inblies.
• Romeo en Julia: Een moderne interpretatie van Shakespeares klassieker.
• De Silmarillion: Toen Tolkien de huiskamer binnenkwam en we allemaal nieuwsgierig werden naar de oorsprong van de elfen.
• Monotheïsme: De religiediscussie die aantoonde dat tv best diepgaand kan zijn zonder saai te zijn.

Ik durf te beweren dat we over een jaar talloze kopieën van dit format zullen zien. Maar tot die tijd is het TV2 dat de vruchten plukt. En als consument kunnen we ons alleen maar verheugen dat de televisie het weer aandurft om ons intellect uit te dagen. Dus de volgende keer dat je een obscuur onderwerp googlet na het zien van een programma, onthoud dan: je bent niet de enige. We zijn met velen die naar het einde van de wereld en terug willen om wijzer te worden.