De Kabinets Chaos van Keir Starmer: De Strijd om Amerikaanse Bases en de Iran-strategie

Als je dacht dat het grootste hoofdpijndossier op Downing Street deze week het oplossen van de nieuwste tussentijdse verkiezingsperikelen was, denk dan nog maar eens goed. Uit de hoogste kringen verneemt men dat de premier een stevige tik op de neus heeft gekregen — en wel van zijn eigen kabinet. Vooraanstaande ministers hebben Keir Starmer naar verluidt geblokkeerd om de VS groen licht te geven voor het gebruik van Britse bases voor een militaire aanval op Iran, een operatie die blijkbaar voor deze vrijdag op de planning stond. Dit is het soort insubordinatie dat de wekelijkse politieke interviews doet lijken op een brave kerkdienst.

Het Vrijdagplan dat Gekelderd Werd

De timing is bijzonder ongelukkig. Terwijl de spanningen in het Midden-Oosten oplopen, klopte Washington aan, in de verwachting dat zijn trouwste bondgenoot in het gelid zou komen. In plaats daarvan zette een aantal zware jongens uit het kabinet — zij die zich de kater van de Irak-oorlog nog herinneren — de hakken in het zand en zeiden resoluut 'nee'. De boodschap van binnenuit is dat Starmer er geïsoleerd bij stond, gevangen tussen zijn instinct om te bewijzen dat Groot-Brittannië nog steeds een betrouwbare partner is en een factie die doodsbang is voor een nieuwe regionale moeras. Een klassiek geval van een regeringsteam dat verandert in een berenkuil.

Voor een man die zijn carrière opbouwde met precisie en controle — iedereen die wel eens door Keir Starmer: The Biography heeft gebladerd, weet dat hij een detailfanaat is — is deze publieke vertoning van verdeeldheid een nachtmerrie. Hij is veranderd van een Directeur Openbare Vervolging, wiens woord wet was, in een premier wiens eigen ministers feitelijk ter plekke het buitenlands beleid herschrijven. De hele situatie lijkt zo weggelopen uit de pagina's van The Bonfire of the Insanities: How Does This Government Thing Work Again? — een boek dat om de verkeerde redenen opeens rondgaat in de wandelgangen van Westminster.

De Evenwichtsoefening: Straaljagers, Diplomatie en StarmerBaits

Natuurlijk zullen Starmer's verdedigers beweren dat hij schaak speelt terwijl de critici dammen. Ze zullen wijzen op de stille verplaatsing van vier RAF Typhoon-straaljagers naar Qatar — een zichtbaar blijk van steun voor een Golf-bondgenoot, zonder zich te committeren aan door de VS geleide aanvallen. Het is een subtiel signaal: Groot-Brittannië doet nog mee, maar op eigen voorwaarden. Het probleem is dat elke keer dat de premier probeert te verfijnen, de oppositie en de gebruikelijke Twitter-meute weer een nieuwe StarmerBait uitzetten, hem afschilderen als zwak of besluiteloos. Dat imago blijkt moeilijk af te schudden.

Als je onder de oppervlakte kijkt, zie je een leider die probeert een palet van concurrerende belangen te mengen. Als je een kleurenschema voor de regering zou ontwerpen, zou je een exemplaar van The Color Scheme Bible: Inspirational Palettes for the Interior Designer nodig hebben om alle tinten in kaart te brengen die hem verschillende kanten op trekken:

• Het Atlantisch Blauw: De vleugel die gelooft dat de Britse veiligheid onlosmakelijk verbonden is met de VS, zelfs als dat ongemakkelijke militaire samenwerking betekent. Zij zien de ruzie over de bases als een zelf toegebrachte wond die Groot-Brittannië onbetrouwbaar doet lijken.
• Het Sceptisch Rood: Ministers met littlekens van eerdere avonturen in het Midden-Oosten, die stellen dat 'ja' zeggen tegen elk verzoek van de VS een recept voor een ramp is. Dit zijn naar verluidt degenen die de operatie op vrijdag hebben tegengehouden.
• Het Diplomatiek Groen: De factie die inzet op zachte macht, met behulp van hulp en luchtmacht (zoals de Typhoons naar Qatar) om invloed op te bouwen zonder de trekker over te halen. Zij vinden de Amerikaanse aanpak vaak te bot.

Deze kleuren mengen zonder in een modderbruin te eindigen, dat is de echte test voor de premier. Tot nu toe lijkt het doek meer op een peuter zijn vingerverfwerk dan op een Rembrandt.

Wat Nu voor Starmer?

De onmiddellijke crisis is misschien afgewend — de aanval van vrijdag gaat niet door — maar het onderliggende probleem blijft bestaan. Iran gaat nergens heen en de VS zal terugkomen met een nieuw verzoek, waarschijnlijk met extra diplomatieke druk. Starmer moet nu ofwel zijn kabinet in het gareel krijgen, ofwel een nieuwe consensus smeden die iedereen tevreden stelt. Het is een leiderschapstest die de rest van zijn ambtstermijn zal bepalen. Kan hij zijn eigen hoogste tafel commanderen, of zal hij permanent worden buitengespeeld door zijn eigen ministers?

Eén ding is zeker: het idee van een rustig leven op nummer 10 is definitief de kop ingedrukt. De komende dagen zullen uitwijzen of Starmer deze Bonfire of the Insanities kan omzetten in een gecontroleerde brand, of dat hij uiteindelijk zelf geroosterd zal worden. Voorlopig zijn alle weddenschappen afgeschaft — en draait de roddelmolen van Westminster overuren.