Jeroen Dijsselbloem timmert aan de weg met miljardenplan voor verkoop TenneT: 'Dit is de kans voor innovatie'

Het is even wennen: Jeroen Dijsselbloem, de man die jarenlang als bewaker van de Europese begrotingsregels gold, komt nu met een van de meest offensieve investeringsplannen in jaren. De voormalig minister van Financiën en ex-president van de Eurogroep heeft zijn zinnen gezet op de verkoop van Tennet, de beheerder van het hoogspanningsnet. En hij wil maar één ding: de opbrengst – liefst 10 miljard euro – gebruiken om een nieuwe investeringsreus uit de grond te stampen. Geen saaie bezuinigingen, maar durf en visie.

Waarom Tennet? Waarom nu?

Al tijden speelt de verkoop van het Duitse deel van Tennet. Onze oosterburen willen het net graag in eigen hand nemen, en Nederland lijkt eindelijk bereid om mee te werken. Dat betekent dat er een flinke zak met geld richting Den Haag komt. Waar normaal gesproken zo'n bedrag direct in de schatkist zou verdwijnen om de staatsschuld te drukken, ziet Dijsselbloem een uitgelezen kans. Volgens ingewijden stelt hij: dit geld moeten we niet uitgeven aan lopende rekeningen, maar investeren in de toekomst. En daarmee raakt hij aan een gevoelige snaar in een land dat worstelt met zijn concurrentiekracht en de energietransitie.

Dijsselbloem, inmiddels allang geen onbekende meer in het bedrijfsleven, timmert met dit plan aan de weg. Hij wil dat Nederland eindelijk een eigen, krachtig investeringsfonds krijgt, zoals ze in Noorwegen en Denemarken al jaren hebben. Maar dan wel met een focus op waar wij goed in zijn: energie, tech en infrastructuur.

Het miljardenplan in vogelvlucht

Wat houdt het precies in? In Haagse kringen wordt druk gespeculeerd over de volgende opzet:

• Een startkapitaal van 10 miljard euro, afkomstig uit de verkoop van Tennet. Geen geleend geld, maar eigen vermogen van de staat.
• Focus op innovatie en energie: het fonds moet investeren in waterstof, slimme netten, batterijtechnologie en andere sleuteltechnologieën voor de energietransitie.
• Publiek-private samenwerking – het fonds trekt private investeerders aan om projecten te financieren, zodat het overheidsgeld nog meer impact krijgt.
• Lange adem: het fonds is niet gericht op snelle winst, maar op rendement op de lange termijn, zowel financieel als maatschappelijk.

Dijsselbloem benadrukt dat dit geen gratis geld is voor bedrijven. Er wordt nadrukkelijk gekeken naar rendement en strategisch belang. Het idee is dat de Nederlandse staat mede-eigenaar wordt van cruciale, innovatieve bedrijven en technologieën, en zo onze positie in Europa versterkt.

Gamechanger of gok?

Natuurlijk is er ook kritiek. Sommige economen waarschuwen dat de overheid geen risicodragend kapitaal moet verstrekken; dat is iets voor de markt. Maar voorstanders – en daar schaar ik mezelf na al die jaren in de financiële wereld toch een beetje onder – zien het als een noodzakelijke stap. Kijk naar Duitsland, Frankrijk of de Scandinavische landen: die hebben allemaal staatsinvesteringsfondsen die strategische sectoren ondersteunen. Nederland loopt achter. Met dit plan kan Dijsselbloem die achterstand in één klap inhalen.

Daarbij komt dat de energietransitie ongelooflijk veel geld vraagt. Netbeheerders, innovatieve startups en grote industriële partijen hebben kapitaal nodig om de omslag te maken. Een publiek fonds kan die investeringen versnellen en tegelijkertijd zorgen dat de vruchten ervan – denk aan nieuwe banen en exportkansen – in Nederland blijven.

De komende maanden

Het is nu aan de politiek. Het kabinet en de Tweede Kamer moeten beslissen of ze dit plan omarmen. Dijsselbloem zal ongetwijfeld zijn diplomatieke ervaring uit de Eurogroep inzetten om partijen te overtuigen. De komende maanden worden cruciaal. Lukt het hem om dit miljardenplan door de Haagse molen te loodsen, dan kan zomaar blijken dat de nuchtere Dijsselbloem een van de meest visionaire denkers van Nederland is. Ik houd het scherp in de gaten.

Eén ding is zeker: de naam Jeroen Dijsselbloem gaat de komende tijd nog vaak vallen. En dit keer niet vanwege een reddingsoperatie in zuidelijk Europa, maar vanwege een offensieve investeringsagenda die Nederland op de kaart kan zetten. Hou je vast.