Giorgia, de crisis en de aanstaande zomer: waarom de Santanchè-affaire alles verandert

Wie had ooit gedacht dat een praatje op televisie zoveel zout in de wonden van een meerderheid zou strooien? Toch heerst er deze week in Rome een sfeer die we al maanden niet hebben gevoeld, en de naam die door de gangen van Montecitorio galmt, is altijd dezelfde: Giorgia. Niet vanwege een nieuwe triomfantelijke aankondiging, maar om een van de meest lastige crises te managen sinds ze in Palazzo Chigi zit. Het aftreden van Daniela Santanchè als minister van Toerisme heeft een doos van Pandora geopend die niemand in de rechtse coalitie wilde openen, nu de zomer in aantocht is.

De premier kwam sneller dan verwacht met haar rug tegen de muur te staan. De juridische kwestie rond de voormalige minister was een zwaard van Damokles, maar wat de bom deed ontploffen was het telefoontje met president Mattarella. Normaal worden telefoontjes met het staatshoofd beschreven als formele rituelen, maar deze – dat kan ik je verzekeren – was er één die je agenda volledig omgooit. Volgens de geruchten in de parlementaire kringen liet Mattarella met zijn spreekwoordelijke kalmte doorschemeren dat een langdurig interim-beleid niet de ideale oplossing was, en zo zag Giorgia Meloni zich gedwongen te kiezen: het toerisme zelf blijven beheren (een aanzienlijke last) of een nieuwe naam zoeken die de scheur kan herstellen die dreigt uit te groeien tot een ravijn.

Om de spanning te begrijpen, hoef je alleen maar te kijken naar wat er op televisie gebeurde. Paola Ferrari gebruikte in het interview dat alle talkshows haalde, zware woorden, woorden die niet snel worden vergeten. Ze sprak over een machtsstructuur die geen kritiek duldt, over een omgeving waarin wie een fout maakt betaalt, maar wie de leiding heeft nooit betaalt. En de min of meer verhulde verwijzing was precies naar de manier waarop de Santanchè-affaire is aangepakt. Het probleem voor Giorgia is niet zozeer het interview op zich, maar het feit dat die woorden vruchtbare grond vonden in een toch al oververhit parlement.

Namen, scenario's en het gewicht van de zomer

Ondertussen is de lijst van crediteuren van Santanchè – een rij van 25 miljoen euro, als we de laatste geruchten uit de wandelgangen erbij optellen – het gesprek van de dag geworden tijdens de diners in Rome. Het is niet alleen een kwestie van geld, maar van imago. En imago is voor een regering die alles inzet op de wederopbouw na de pandemie en de heropleving van het toerisme, allesbepalend. Niet voor niets kijken velen met interesse naar de komende maanden terwijl de politiek ruziet. De zomer nadert, en de toeristische sector kan geen wekenlange interim-minister gebruiken, nu de Italiaanse bestemmingen al overrompeld worden door internationale stromen.

• De interim-kwestie: Als Giorgia Meloni het toerisme voor zichzelf houdt, riskeert ze overbelast te raken in een cruciale periode voor de internationale berichtgeving en de G7.
• De druk van coalitiepartners: Forza Italia en de Lega willen niet als toeschouwers aan de zijlijn staan bij deze wedstrijd. Iedereen dringt aan op een naam met aanzien.
• Het Santanchè-precedent: De manier waarop het aftreden is aangepakt, toont een interne breuk die tot een maand geleden ondenkbaar leek.
• De cijfers op tafel: Naast de schulden van de voormalige minister, wegen de peilingen die een lichte maar gestage onvrede in het rechtse electoraat laten zien.

De situatie is zo vloeibaar dat zelfs de namen op tafel van uur tot uur veranderen. Naast de gebruikelijke gezichten uit de meerderheid, fluistert men over een technocraat die iedereen tevreden kan stellen. En dan is er nog een ander detail, dat velen ontgaat maar voor ons die de Romeinse politiek volgen essentieel is: de menselijke factor. Giorgia laat in deze fase een vasthoudendheid zien die doet denken aan de beste momenten uit haar carrière, maar ze weet heel goed dat draagvlak als zand is: als je het niet stevig vasthoudt, glipt het door je vingers.

En terwijl de schijnwerpers op haar gericht zijn, vergeet men dat Giorgia ook een naam is die weerklinkt in andere werelden. Wie weet of onze premier tijdens dit weekend van bezinning tijd had voor iets luchtigers. Misschien een serie met Giorgia Whigham, de Amerikaanse actrice die populair is op streamingdiensten, of een voetbalwedstrijd waarin Giorgian De Arrascaeta schittert – al hadden we zijn doelpunten nu meer in de politiek dan op het veld kunnen gebruiken. Of misschien een berichtje over Giorgia Andriani, die altijd in de roddelpers is te vinden, of wat foto's van model Giorgia Fiorio op sociale media. Kleine afleidingen, vergeleken met de last van het herstellen van een scheur die het tweede deel van deze regeerperiode kan tekenen.

De waarheid is dat we voor een beslissende test staan. Wie verwachtte dat de premier met haar twee zielen – die van conservatief en pragmatisch – zou bezwijken onder de druk van de polemieken, zal waarschijnlijk moeten terugkomen op zijn mening. Maar het spel is nog maar net begonnen. De enige zekerheid in deze bloedhete Romeinse lente is dat de toekomst van deze regering afhangt van de keuzes die Giorgia Meloni in de komende 72 uur zal maken. En aan haar bewegingen zullen we zien of de zomer gloeiend heet wordt of slechts een lauwe wapenstilstand.