Esperanza Aguirre slaat opnieuw toe: geeft Rajoy de schuld van de opkomst van Vox en ontketent strijd binnen PP

Het is bijna niet te geloven, maar telkens wanneer Esperanza Aguirre haar mond opendoet, trilt de Partido Popular op zijn grondvesten. De voormalige onbetwiste leider van de PP in Madrid en regeringsleidster van de regio heeft besloten om de fundamenten van de partij wederom op te schudden met uitspraken die geen spaan heel laten. En deze keer ligt de focus niet alleen op haar protegé, Isabel Díaz Ayuso, maar richt ze zich nadrukkelijk op de voormalige premier, Mariano Rajoy. De burgeroorlog binnen de Spaanse rechtse politiek wil maar niet ophouden, sterker nog, hij laait met onverwachte felheid weer op.

"Rajoy leidde ons naar de afgrond": de oorsprong van de Vox-tsunami

Wat Aguirre de afgelopen uren heeft losgelaten, is op zijn zachtst gezegd een aardverschuiving. Volgens bronnen rond de voormalige regeringsleidster is haar analyse genadeloos: de opkomst en het latere succes van Vox is geen kwestie van toeval of de genialiteit van haar oprichters, maar van een machtsvacuüm dat, in haar eigen woorden, werd gecreëerd door de top van de PP onder leiding van Mariano Rajoy. "Als er geen regering was geweest die zich toelegde op het uitwissen van de identiteitskenmerken van centrumrechts, dan had een ander die ruimte niet hoeven opvullen", komt ze er in de politieke wandelgangen op neer.

Voor haar was de lauwheid van Rajoy tijdens zijn jaren in La Moncloa de perfecte voedingsbodem. Het gevoel bij veel kiezers van de partij dat er "niets gebeurde" bij territoriale uitdagingen of de aanpak van bepaalde kwesties, zorgde ervoor dat een deel van het electoraat op zoek ging naar een meer strijdlustig onderkomen. En daar legt Esperanza Aguirre de vinger op de zere plek: zonder het beleid van Rajoy zou Vox simpelweg niet bestaan zoals we het vandaag kennen. Het is een directe, onomwonden beschuldiging die de interne breuk blootlegt die nooit helemaal is geheeld.

• Kritiek op Rajoy: Aguirre verwijt hem dat hij de erfenis van Aznar heeft "verspild" en rechtse kiezers wees heeft gemaakt.
• Het Ayuso-effect: Te midden van deze storm komt de huidige regeringsleidster van Madrid naar voren als de natuurlijke erfgenaam van die meer strijdbare geest.
• Het geheim van Feijóo: De voormalige regeringsleidster onthult dat zij de "rem" had kunnen zijn voor de huidige nationale leider, maar dat ze koos voor een bijrol.

De loyaliteit (en het mes) met Ayuso en de complexe rol van Feijóo

Te midden van dit verbale offensief wilde Aguirre ook haar positie ten opzichte van Isabel Díaz Ayuso verduidelijken. Ver verwijderd van de roddels die spreken van een kille afstand, verzekert Aguirre dat haar relatie met de huidige barones er een is van volledige verstandhouding. Maar het sappigste kwam toen ze sprak over de nationale leider, Alberto Núñez Feijóo. Volgens haar bekentenis aan haar eigen mensen was er een moment waarop ze zelf de belangrijkste concurrent voor het huidige leiderschap had kunnen worden, maar ze besloot dat niet te doen, waardoor Feijóo zijn leiderschap kon consolideren zonder felle interne concurrentie. "Ik had diegene kunnen zijn die daar nu zit, maar ik koos een andere weg", zei ze in feite, waarmee ze liet doorschemeren dat de geschiedenis van de PP na Rajoy heel anders had kunnen lopen zonder die persoonlijke beslissing.

Deze onthullingen zijn niet onschuldig. Ze komen op een moment dat de PP probeert eenheid te tonen voor de komende verkiezingscycli. Maar de schaduw van Esperanza Aguirre is lang, en haar woorden klinken met de kracht van iemand die jarenlang de enige stem was die het durfde op te nemen tegen de immobiliteit van het Rajoy-tijdperk. Voor velen is haar analyse van de oorsprong van Vox een wake-upcall. Voor anderen is het simpelweg de bevestiging dat de voormalige regeringsleidster nog steeds de grote strateeg is, die vanaf de zijlijn de stukken verschuift om haar eigen mensen te plaatsen en de agenda te bepalen.

Wederopstanding of afrekening?

Wat duidelijk is, is dat de Spaanse politiek, en met name het centrumrechtse spectrum, niet kan wegkijken van wat Aguirre zegt. Haar laatste uitspraken zijn niet zomaar een uitlaatklep, maar een bittere diagnose van wat zij beschouwt als een historische fout. Door Rajoy aan te vallen, claimt ze niet alleen haar eigen nalatenschap, maar legitimeert ze ook de radicale koers die Ayuso en Vox vertegenwoordigen als een noodzakelijk, bijna organisch antwoord op een tijdperk dat zij ziet als een "verraad" aan de principes.

Terwijl Feijóo probeert te navigeren in deze turbulente wateren, plaatst Esperanza Aguirre zichzelf opnieuw in het middelpunt van de orkaan, waarmee ze bewijst dat haar stem, ook al bekleedt ze geen institutionele functie meer, nog steeds een van de meest betrouwbare thermometers is om de temperatuur van de interne PP-strijd te meten. Het narratief is duidelijk: Rajoy schiep de omstandigheden voor de geboorte van een monster dat nu stemmen afsnoept van rechts, en zij, samen met Ayuso, zijn de enigen die dat wisten te zien en ertegen vochten. De rest is, zoals altijd, geschiedenis die nog verder geschreven zal worden met opruiende uitspraken.