Klimaatverandering is geen complottheorie: hoe 'klimaatvariabiliteit' de sneeuwval in Noord-Amerika op zijn kop zet en wat ons te wachten staat op de VN-klimaatconferentie van 2025

Geloof het of niet, maar terwijl wij hier in de Golfstaten ons voorbereidden op een recordhittegolf aan het begin van de zomer, waren mensen in de Amerikaanse staat Connecticut hun auto’s aan het uitgraven onder sneeuwmassa's die in sommige gebieden in maart opliepen tot meer dan 90 centimeter. Ik vertel jullie dit niet om een vreemd weerverhaal te vertellen, maar om te benadrukken dat klimaatverandering geen abstract begrip meer is uit het nieuws; 'klimaatvariabiliteit' is de nieuwe normaal geworden waar we allemaal mee leven.

De afgelopen winter aan de oostkust van Amerika leek wel een film. In slechts één maand tijd daalden de temperaturen naar recordlaagtes die we al tientallen jaren niet hadden gezien, zo erg dat sommige steden hun koudste dag sinds 1904 noteerden. Ik volgde de cijfers terwijl ik sprak met collega's in het veld van Environment and Climate Change, en iedereen was het erover eens: dit was geen 'gewone winter'. De sneeuwstormen waren niet zomaar vallende sneeuw, ze kwamen hevig en onverwacht, waardoor wegbeheerders moeite hadden om de enorme hoeveelheden bij te houden.

De strengste winter ontmaskert de mythe van 'stabiliteit'

Alleen al in februari kreeg Connecticut een hoeveelheid sneeuw die tien jaar geleden gelijk stond aan de totale sneeuwval van drie volledige winters. Waarom is dit belangrijk voor ons? Omdat dit precies de andere kant van de medaille van klimaatverandering laat zien. Velen denken dat het probleem alleen zit in opwarming, maar de realiteit is dat het probleem instabiliteit is. Wanneer je ijskoude Arctische lucht mengt met een ongekende hoeveelheid vocht uit de Atlantische Oceaan door de opwarmende watertemperatuur, krijg je stormen die nergens op lijken wat we vroeger kenden.

Dit zien we nu over de hele wereld. Canada had ook te maken met hetzelfde verhaal, waar de Environment And Climate Change Canada ongekende waarschuwingen afgaf voor de extreme temperatuurschommelingen. Geen enkel land blijft gespaard van dit effect, of we nu in Riyad, Doha of New York zijn.

Klimaattop 2025.. het moment van de waarheid

Dit alles speelt zich af terwijl we op het punt staan van een cruciale wereldwijde gebeurtenis, de VN-klimaatconferentie van 2025. De aanpak moet anders worden. Na jaren van theoretische discussies is de wereld zich ervan bewust dat klimaatverandering een kwestie van nationale veiligheid is, nog voordat het een milieuprobleem is. De verwachting is dat deze conferentie serieuzer zal zijn dan de voorgaande, omdat de gegevens van de afgelopen winter iedereen voor een onmiskenbare realiteit hebben geplaatst: we kunnen klimaatvariabiliteit niet langer aanpakken met de methoden van gisteren.

Helaas gokken sommige partijen nog steeds dat het probleem ver bij ons vandaan is. Maar wat er in Connecticut, in Canada en in delen van Europa is gebeurd, beschouw ik als een laatste waarschuwing. Als de komende top er niet in slaagt om echt uitvoerbare mechanismen vast te leggen, zullen we allemaal te maken krijgen met een eindeloze reeks extreme seizoenen.

Wat betekent dit voor onze regio?

• Watertekorten: Veranderingen in het poolklimaat beïnvloeden de oceaanstromingen, wat gevolgen heeft voor de regenpatronen in onze regio. Dit betekent dat droogteperiodes onverwacht langer of korter kunnen worden.
• Directe impact op energie: De heviger wordende hittegolven zullen ons elektriciteitsnet onder ongekende druk zetten. Dit betekent dat strategieën voor schone energie geen luxe meer zijn, maar een noodzaak voor het behoud van onze leefwijze.
• Voedselzekerheid: De hele wereld zal de gevolgen voelen in de landbouwseizoenen, en dit is een toeleveringsketen waar geen enkel land zich van kan afsluiten, zelfs niet als het een olieproducent is.

Ik spreek hier niet als een theoretisch expert, maar als iemand die deze dossiers al jaren volgt. Gisteren las ik nog rapporten over de gevolgen van de sneeuwstormen in Connecticut en bedacht me dat het debat tien jaar geleden nog ging over 'is klimaatverandering nu echt of niet?'. Tegenwoordig moet het debat gaan over 'hoe beschermen we onze kinderen tegen deze waanzinnige schommelingen?'.

Een paar dagen geleden sprak ik met een functionaris in de milieusector, en hij zei letterlijk: "Het probleem is dat klimaatverandering niet zo langzaam komt als we voorspelden. Het stormt nu ons leven binnen, en dat zagen we met eigen ogen in de hevigheid van de sneeuwval dit jaar en in de branden die gelijktijdig grote delen van Australië en Canada troffen."

De conclusie is helder: we staan aan het begin van een nieuwe fase van klimaatverandering. De fase die ooit 'toekomstvoorspellingen' heette, is nu onderdeel van 'het dagelijkse weerbericht'. Met de VN-klimaatconferentie van 2025 in het vooruitzicht, is de hoop gevestigd op regeringen dat ze stoppen met politiek manoeuvreren en naar de cijfers kijken. De sneeuw die Connecticut bedekte was niet zomaar een mooi plaatje; het was een stevige rekening die de belastingbetalers daar hebben betaald, en het is een rekening die wij allemaal op de een of andere manier zullen krijgen als we dit vraagstuk nu niet serieus nemen.