MarineTraffic onthult: Zo zien wij de verborgen crisis in de Straat van Hormuz

Gisteravond logde ik in op MarineTraffic, iets wat ik net zo vaak doe als anderen de weerapp checken. Maar wat ik aantrof, deed me mijn wenkbrauwen fronsen. Voor de Straat van Hormuz waren de rijen tankers aangegroeid tot een stilstaande band van staal. De satellietbeelden liegen niet: 's werelds belangrijkste olieleiding is verstopt geraakt en de gevolgen zien we nu al in de prijzen aan de pomp in Rotterdam.

Waarom Hormuz de flessenhals van de hele wereld is

Het is geen geheim dat de spanningen tussen de VS, Israël en Iran deze week een kookpunt hebben bereikt. Maar als ik met collega's in de scheepvaart praat, heeft niemand het over politiek; iedereen heeft de blik strak op MarineTraffic gericht. We zien hoe Iraanse patrouilleboten kat en muis spelen met supertankers, hoe verzekeringspremies de pan uit rijzen en hoe rederijen zich in feite beginnen terug te trekken. Het gaat niet om een paar duizend vaten per dag; het gaat om 20 procent van de wereldolie die door deze smalle zeestraat moet.

Mijn oude leraar op de hogere zeevaartschool zei altijd: "Wil je de wereldeconomie begrijpen, volg dan een container." Vandaag volg ik liever een VLCC (Very Large Crude Carrier) op MarineTraffic. Daar zie je de waarheid. De prijs van ruwe olie stuitert als een jojo, en iedereen die in de handel werkt, weet dat dit nu geen speculatie is – het is pure paniek. Iran heeft eerder gedreigd de straat te sluiten, maar deze keer voelt het anders. We zien namelijk dat meerdere schepen hun AIS-status wijzigen naar "niet onder commando" of zich midden in de vaargeul voor anker leggen. Dat is een klassiek teken: niemand durft er nog binnen te varen.

Wat MarineTraffic op dit moment onthult

Ik heb me de afgelopen dagen verdiept in data van het platform, en hier zijn vier dingen die iedereen in gedachten zou moeten houden:

• Olietankers in wachtstand: Minstens 15 schepen met in totaal meer dan 20 miljoen vaten olie liggen stil voor de kust van Fujairah. Ze durven simpelweg niet verder te varen.
• LNG-schepen worden omgeleid: Diverse gasschepen die normaal via Suez naar Europa gaan, zijn zuidwaarts gekeerd – ze nemen in plaats daarvan de lange route om Afrika. Dat kost tijd en geld.
• Iran vaart onder eigen vlag: Via MarineTraffic is te zien hoe schepen van de Iraanse Revolutionaire Garde zich dicht bij de handelsvaartuigen bewegen. Het is pure treiterij, en het is zichtbaar in de posities.
• De Amerikaanse vloot toont aanwezigheid: De USS Eisenhower en enkele torpedobootjagers liggen vlak voor de ingang. Het is een duidelijk signaal, maar tot nu toe heeft het het verkeer niet vlot getrokken.

Dit is niet slechts wetenswaardigheid voor scheepvaartfanaten. Elk schip dat stilstaat, betekent vertraagde leveringen van alles, van elektronica tot spijsolie. En voor ons in Nederland, die volledig afhankelijk zijn van import, is dit een waarschuwingssignaal. Kijk maar naar wat er gebeurt met de prijs van een dieselauto – of uw volgende iPhone.

Zo kunt u zelf MarineTraffic gebruiken om de situatie te peilen

U hoeft geen analist te zijn om van deze informatie te profiteren. Open MarineTraffic, zoom in op Hormuz en kijk naar de status van de schepen. Ziet u veel met "voor anker" of "onderweg met motor" op lage snelheid? Dan weet u dat er opstopping is. Voor mij is dit een dagelijks ritueel geworden: voordat ik iets koop dat van transport afhankelijk is – ja, zelfs voordat ik mijn auto volgooi – check ik de situatie in Hormuz. Het is een eenvoudigere manier om te begrijpen waar de inflatie naartoe gaat dan het lezen van de notulen van De Nederlandsche Bank.

En vergeet niet om MarineTraffic te bekijken in combinatie met het nieuws. Wanneer u ziet dat de gevechten ten noorden van Dubai escaleren en tegelijkertijd ziet dat tanker na tanker stopt, dan begrijpt u dat dit niet slechts een tijdelijke verstoring is. Het is een structurele verandering van de handelsroutes. Verscheidene grote rederijen zijn al begonnen met het berekenen van alternatieve routes, en dat zal over een paar weken zichtbaar zijn in uw winkelprijzen.

Ik zeg niet dat de wereldeconomie morgen instort. Maar we staan voor een periode waarin transparantie macht is. En op dit moment is MarineTraffic het dichtst wat we bij een röntgenfoto van de wereldhandel komen. Gebruik het. Want de volgende keer dat u bij de pomp staat en vloekt over de literprijs – dan weet u tenminste waarom.