Iraakse basis Erbil: richten de raketten van Iran ook op ons? De nieuwe crisis in Irak

De woorden uit Teheran galmen als donderslagen door de Iraakse woestijn. Na de laatste waarschuwing over olie van 200 dollar per vat en de dreiging om Amerikaanse banken en hightechbedrijven in het Midden-Oosten aan te vallen, speelt er achter de schermen op het Italiaanse ministerie van Buitenlandse Zaken en Binnenlandse Zaken één vraag: is onze basis in Erbil, Irak, eigenlijk wel veilig?

Dit is geen bangmakerij, dit is realisme. De Italiaanse basis, gelegen in het hart van Iraaks-Koerdistan, is niet zomaar een logistieke voorpost. Het is het hoofdkwartier van operatie 'Prima Parthica', het kloppende hart van de training van Koerdische en Iraakse strijdkrachten in de strijd tegen de restanten van het Kalifaat. Het is een symbool van onze militaire aanwezigheid in een regio die de afgelopen 48 uur weer het kruitvat van de wereld is geworden.

Oorlogssfeer en concrete dreigingen

Iran is niet van plan om te mauwen. Via de officiële staatsmedia sijpelen onmiskenbare boodschappen naar buiten: 'Maak je klaar voor olie van 200 dollar'. Een economische oorlogsverklaring die hand in hand gaat met de militaire dreiging om Amerikaanse belangen in de regio aan te vallen. En hoewel het officieel om Amerikaanse banken en hightechreuzen gaat, is het ook waar dat een regen van raketten of drones geen onderscheid maakt tussen verschillende vlaggen als het om westerse bases in Irak gaat. In Erbil, waar Amerikanen, Italianen en andere coalitietroepen samenwerken, zijn potentiële doelwitten legio.

Waarom de Italiaanse basis zo belangrijk (en kwetsbaar) is

Wie er ter plekke is, weet het maar al te goed. Onze basis is geen onneembare vesting, maar een vitale schakel voor de stabiliteit van de hele regio. Dit is wat we riskeren en waarom de inzet zo hoog is:

• Nabijheid van bondgenoten: We zitten letterlijk op een steenworp afstand van de Amerikaanse commando-centra. Elke grootschalige aanval op hen zou ons meesleuren.
• Strategische rol: Vanuit hier worden inlichtingenmissies en trainingen van lokale strijdkrachten gecoördineerd. Het verliezen van de basis zou terrein opleveren voor ISIS en Iraansgezinde milities.
• Politieke kwetsbaarheid: Beschouwt Iran Italië als een bevriende natie? Misschien. Maar in een schaduwoorlog maakt rede vaak plaats voor blinde vergelding. En onze aanwezigheid in Irak plaatst ons automatisch in het westerse kamp.

De woede van Teheran en het spook van 200-dollar-olie

De spanning is ook om een andere reden ondragelijk hoog. Zoals het regime zelf heeft aangeklaagd, zouden de Verenigde Staten alle diplomatieke inspanningen hebben opgegeven en nu vertrouwen op 'georganiseerd pesten'. Zware woorden die in de praktijk maar één ding betekenen: we staan op de rand van een openlijk conflict. Voor Italië, dat bijna al zijn energie importeert, is de mogelijkheid van een vat olie van 200 dollar niet slechts een oorlogsbericht; het is de perfecte storm voor onze bedrijven en gezinnen.

Terwijl diplomaten zich in allerlei bochten wringen en onze inlichtingendiensten elke beweging in de gaten houden, is de spanning op de basis in Erbil om te snijden. De Italiaanse soldaten weten dat het geduld van Teheran op is. En dat de volgende aanval, als die komt, niemand zal ontzien, ook niet wie de Italiaanse vlag draagt.

Blijven of weggaan? Voorlopig luidt het bevel: blijven en de ogen goed openhouden. Maar met een Midden-Oosten dat in brand staat en steeds explicietere dreigingen, hangt het lot van onze basis aan een zijden draadje. Het draadje van de internationale diplomatie.