Doha onder druk: Hoe de aanval op Ras Laffan alles verandert

Als je me twee weken geleden had verteld dat we wakker zouden worden met beelden van 's werelds grootste vloeibaar gas-terminal in lichterlaaie, had ik je voor gek verklaard. Maar hier zijn we dan. Vannacht nam het sluimerende conflict tussen de VS en Israël met Iran een angstaanjagende wending, pal voor de deur van Doha. Ongeveer tachtig kilometer ten noorden van de stad werd Ras Laffan Industrial City, het kroonjuweel van het Qatarese energie-imperium, rechtstreeks geraakt. Dit is geen klein handgemeen in een verre woestijn; dit is de grote klap, en we voelen hem allemaal.

Een vuurnacht in de noordelijke velden

Het Qatarese ministerie van Binnenlandse Zaken bevestigde dat civiele beschermingsteams vannacht zijn uitgerukt om grote branden te bedwingen. Naar verluidt heeft QatarEnergy bevestigd dat er aanzienlijke schade is, maar dat al het personeel in veiligheid is – al was de boodschap duidelijk: dit was een mokerslag voor een installatie die de boel over de hele wereld draaiende houdt. Voor iedereen die in Doha woont, is de gedachte aan die rookpluim net aan de kust al genoeg om je bloed in je aderen te doen stollen. Het is onze achtertuin. En de vergelding was snel en lelijk: de Iraanse Revolutionaire Garde (IRGC) gaf huiveringwekkende waarschuwingen af dat mensen energiecentrales in de hele Golf moesten verlaten.

Het was niet alleen Qatar. De VAE moesten hun luchtverdediging inschakelen, waarbij brokstukken van onderschepte raketten de sluiting van de Habshan-gasfaciliteit veroorzaakten en tot incidenten bij het Bab-veld leidden. Saoedi-Arabië schoot drones neer boven de Oostelijke Provincie. Dit was geen afgemeten reactie; dit was Iran dat zijn belofte nakwam om terug te slaan na aanvallen op het eigen South Pars-veld, dat het deelt met Qatar. Uit Golfregio-kringen vernemen we dat ze het 'Ware Belofte-4' noemen, en het voelt alsof de dop definitief van de fles is.

De 'Duha'-diplomatie implodeert

Wil je weten hoe ernstig dit is? Vergeet even de persberichten. Kijk naar de feiten op de grond. In een zet die doet vermoeden dat de ouderwetse diplomatieke deugden van 'goed nabuurschap' in de fik zijn gestoken, heeft Qatar het voltallige Iraanse militair en veiligheidsattachékorps uitgezet. Ze kregen 24 uur om Duha te verlaten. Dit is ongekend. Vanuit het ministerie klonken keiharde en bondige geluiden: Iran had 'alle rode lijnen overschreden' en het internationaal recht geschonden. Dit is niet zomaar een protest; dit is het doorknippen van de laatste vertrouwensbanden. Als je het voltallige veiligheidspersoneel van een ambassade uitzet, bereid je je voor op het ergste.

Het voelt als een tragische ironie, een verdraaiing van het concept Liefde van A tot Z. Je denkt je buurman te kennen, je bouwt decennialang ingewikkelde economische en politieke banden op, en in één nacht wordt alles herleid tot as en beschuldigingen. De oproepen tot de-escalatie vanuit Caïro en andere Arabische hoofdsteden klinken hol nu het vuur letterlijk woedt bij een van 's werelds meest kritieke energieknooppunten.

Wat dit betekent voor de pomp en de vrede

Voor de gemiddelde Nederlander die dit van een veilige afstand leest, wordt het hier concreet. De directe gevolgen zijn genadeloos:

• De olieprijzen schieten nu al omhoog nu markten wakker zijn geworden met de realiteit van een grote verstoring van de aanvoer.
• Wereldwijde LNG-toeleveringsketens zijn zwaar beschadigd – het bredere South Pars/North Field bevat gigantische hoeveelheden gas, en aanhoudende schade hier ontwricht het hele systeem.
• De politiek wordt met de minuut vreemder. Uit DC klinkt dat de regering niets wist van de oorspronkelijke Israëlische aanval op South Pars en dat Qatar totaal verrast was. Of je dat nu gelooft of niet, de alliantie brokkelt af.
• Er zijn koppen gerold in Teheran. De Iraanse inlichtingenminister Eskandar Momeni is bevestigd dood, en secretaris Ali Larijani van de Opperste Nationale Veiligheidsraad is vandaag begraven – de honger naar wraak is rauw en reëel.

Waar staat Doha dan? Pal in de vuurlinie. De stad speelde lang de rol van neutrale bemiddelaar, de rijke gastheer. Vanavond is het een doelwit. Het koppelen van wereldwijde energievraag en -aanbod is zojuist een stuk ingewikkelder en duurder geworden. 's Werelds energiezekerheid is een stuk onzekerder geworden, en de enige zekerheid is dat we het laatste vuur aan de nachtelijke hemel nog niet hebben gezien. Houd die prijzen aan de pomp in de gaten, mensen. Deze gaat pijn doen.