Pia Olsen Dyhr: 'Ik ben geen hulp-sociaaldemocraat' – zo kan SF de machtsstrijd van Mette Frederiksen doen kantelen

Het is verkiezingstijd en op straathoeken duiken ze weer op: de posters die de laatste twijfelaars moeten overtuigen. Maar een van degenen die kiezers echt doet opkijken, is de leider van SF, Pia Olsen Dyhr. Ze heeft namelijk het masker laten vallen en er een speerpunt van gemaakt dat haar project niet is om het geweten van de Sociaaldemocraten te zijn – het is om een echt alternatief te bouwen voor alle linkse kiezers die het spuugzat zijn om op het minste kwaad te stemmen.

"Ik ben geen hulp-sociaaldemocraat"

Het was een mokerslag voor de gangbare opvatting dat SF slechts het kleine broertje is van Mette Frederiksen. Pia Olsen Dyhr zei wat veel linkse kiezers dachten, maar niet hardop durfden te zeggen: ze is niet van plan hulp-sociaaldemocraat te zijn. De boodschap is dat SF haar eigen beleid, eigen identiteit en eigen eisen heeft. Als Mette Frederiksen SF na de verkiezingen aan boord wil hebben, dan gebeurt dat op de voorwaarden van SF – en niet andersom.

Dit is een opmerkelijke verschuiving in de machtsbalans binnen het rode blok, waar de Sociaaldemocraten jarenlang de steun van SF als vanzelfsprekend konden beschouwen. Maar Pia Olsen Dyhr heeft gezien hoe kiezers thuisblijven wanneer het verschil tussen rood en blauw vervaagt. Ze wil de linkse kiezers een reden geven om met het hart te stemmen – zonder de angst dat hun stem in de vergetelheid raakt.

Ingewijden op het Binnenhof fluisteren dat Mette Frederiksen de verkiezingen kan winnen, maar de macht kan verliezen. Hoe? Als de Sociaaldemocraten verliezen, terwijl de linkervleugel met SF voorop juist wint, belandt de premier in de val. Dan kan ze geen meerderheid vormen zonder aanzienlijke invloed te geven aan juist SF en Eenheidslijst (Enhedslisten). En Pia Olsen Dyhr heeft al laten zien dat ze geen kortingen geeft.

Tegelijkertijd waarschuwt Pelle Dragsted de linkse kiezers niet in de klassieke valkuil te trappen: een stem op Mette Frederiksen is niet per se een stem op een sterke linkse koers. Integendeel, je loopt het risico dat de Sociaaldemocraten weer naar het midden neigen en de linkervleugel laten vallen. Zijn punt is helder: als je een uitgesproken linkse politiek wilt, moet je stemmen op partijen die ervoor durven staan – zoals SF.

• Pia Olsen Dyhr stelt onomwonden: SF is niet langer de hulptroep van de Sociaaldemocraten.
• Mette Frederiksen riskeert de slag te winnen, maar de oorlog om de macht te verliezen.
• De kiezers moeten kiezen tussen een wazig midden en een scherpe linkervleugel met SF voorop.

Wat betekent dit voor jou?

Wanneer je in het stemhokje staat, gaat het niet langer alleen om rood of blauw. Het gaat om wat voor soort linkse politiek je wilt. Pia Olsen Dyhr belooft dat SF haar steun zal gebruiken om te pushen voor concrete verandering – op het gebied van klimaat, welvaart en ongelijkheid. En als de peilingen standhouden, zou SF zomaar de beslissende factor kunnen worden die bepaalt of Mette Frederiksen doorgaat als premier – en zo ja, op wiens voorwaarden.

Eén ding is zeker: Pia Olsen Dyhr heeft een lont in het rode blok gestoken, en dat kan het traditionele machtsspel doen ontploffen. We gaan een verkiezing tegemoet waarbij niemand van tevoren de uitslag kent. Maar met de leider van SF aan het roer is het in ieder geval gedaan met lief en braaf zijn.