Nicholas Brendon: Herinnering aan het hart van Sunnydale en zijn diepe band met Ierse fans

Het is zo'n nieuwsbericht waardoor je midden in een zin stopt. Je hoort het, en ineens ben je niet meer in je keuken in Dublin of Cork; je bent terug op de bank in de late jaren 90, de videoband wordt voor de derde keer die avond teruggespoeld. Nicholas Brendon, de acteur die Xander Harris tot leven bracht in Buffy the Vampire Slayer, is op 54-jarige leeftijd overleden. Voor een generatie die opgroeide met die serie – en laten we eerlijk zijn, hier in Ierland gold dat net als overal elders – voelt het alsof we het hart van de Scooby Gang zijn verloren.

Als je hier bent opgegroeid in die gouden jaren waarin we naar huis renden om voor de buis te kruipen, weet je precies wat ik bedoel. Buffy was een vrijdagavondritueel. Maar hoewel we allemaal dol waren op Buffy's kracht en Wilma's slimheid, had Xander iets uniek aards. Hij was de enige zonder superkrachten, zonder mystiek lot, gewoon een grijns en een hart zo groot als een huis. Hij was degene die met een geleend antitankgeschut van het leger kwam opdagen om de dag te redden, gewoon omdat het het juiste was om te doen. Nicholas Brendon speelde die rol niet alleen; hij belichaamde het gevoel van de gewone jongen in buitengewone omstandigheden.

Door de jaren heen was Brendon ongelooflijk open over zijn eigen problemen, die parallel liepen met Xanders reis van een bange tiener naar een man die zijn weg probeerde te vinden. Dat maakte hem echt voor ons. Enkele jaren geleden, toen hij zijn memoires promootte, Into Every Generation a Slayer Is Born: How Buffy Staked Our Hearts, deed hij een paar digitale signeersessies die hier te volgen waren. Ik herinner me dat ik er een keek waarin hij vertelde hoeveel de internationale fans – met name de loyaliteit van het publiek hier – voor hem betekenden. Hij ging niet zijn gangetje; je kon zien dat hij de liefde die wij terugstuurden oprecht voelde.

Voor de verzamelaars onder ons komt dit nieuws bijzonder hard aan als je denkt aan de nalatenschap die hij achterlaat. Je zult zijn gezicht nog steeds vinden in de plaatselijke stripwinkels of in het graphic novel-schap. Of het nu de Buffy Season 10 Library Ed Volume 3 is, waarin zijn gelijkenis het verhaal voortzet, of de originele dvd-boxen die we versleten hebben. Xander was er altijd, de constante factor die de groep bij elkaar hield als het echt apocalyptisch werd.

Wat hij achterlaat, gaat verder dan het scherm. Het is een nalatenschap gebouwd op momenten die nog steeds raken:

• Het hart van de groep – de herinnering dat moed niet gaat om krachten, maar om er te zijn.
• De geestigheid – die one-liners die de spanning doorbraken maar nooit uit karakter vielen.
• De loyaliteit aan fans – hij nam de liefde nooit als vanzelfsprekend aan, vooral niet van degenen onder ons die met hem opgroeiden aan de andere kant van de oceaan.
• Zijn woorden op papier – in Into Every Generation legde hij zonder filter uit wat de serie voor hem en voor ons betekende.

Als je terugkijkt naar de culturele voetafdruk die hij achterlaat, is die enorm. Voor een serie die destijds door sommige critici werd afgedaan als 'gewoon een tienerdrama', is Buffy uitgegroeid tot een hoeksteen van de moderne televisie. En Nicholas Brendon was een hoeksteen van die hoek. Het ging niet alleen om vampiers doden; het ging om de momenten daartussenin. De grappen in de bibliotheek. De vriendschap. Het idee dat zelfs als je de macht niet hebt, je de wil hebt.

Er is een reden waarom de Scooby Gang hier zo diep resoneerde. Wij zijn een natie die houdt van verhalen vertellen, die de waarde begrijpt van een hechte groep die onmogelijke kansen trotseert met een beetje humor en een hoop hart. Xander Harris was de belichaming van die geest.

Als je hem op de juiste manier wilt herdenken, scroll dan niet alleen door de krantenkoppen. Haal vanavond de oude boxset er maar bij. Kijk 'The Zeppo', de aflevering die bewees dat Xander meer was dan komische noot. Of lees de passage in zijn boek waarin hij vertelt over de verantwoordelijkheid die hij voelde tegenover de fans. Want uiteindelijk was Nicholas Brendon niet zomaar een acteur die een rol speelde. Voor een generatie Ierse kinderen die tot laat opbleven om een blond meisje vampiers te zien verslaan, was hij een van ons – de jongen in de vriendengroep op wie je altijd kon rekenen om er te zijn, ook al was hij doodsbang.

Rust zacht, Xander. Je hebt de wereld gered. En dan niet zo'n beetje ook.