Politie in zwaar weer: instructeur leidde bendetraining – nu is het vertrouwen in gevaar

Dit is zo'n verhaal waarbij je de politie wilt bellen – niet om een misdaad te melden, maar om te vragen wat er in hemelsnaam aan de hand is. Een politieagent, een van ons, zou instructeur zijn geweest voor bendecriminelen op een schietbaan. Het is zo schokkend dat het de hele rechtsstaat doet wankelen. Ik zit al meer dan tien jaar in dit oude Stockholm en volg de rechtsgang, maar zoiets heb ik nog nooit meegemaakt.

De schietbaan die een bendeopleidingscentrum werd

Het begon allemaal als een routineonderzoek, maar de draden leidden al snel naar een plek waar onze agenten normaal gesproken hun eigen schietvaardigheid bijspijkeren. In plaats daarvan werd het gebruikt als een privéschool voor de georganiseerde misdaad. Een dienstdoende agent zou hebben opgetreden als instructeur voor mensen met banden met de onderwereld. Denk daar eens over na. De man die de eed heeft afgelegd om de samenleving te beschermen, gaf in plaats daarvan wapenles aan degenen waar we het meest bang voor zijn. Het is zo'n gebeurtenis waardoor je extra scheef naar je buurman kijkt.

Ik herinner me de eerste keer dat ik erover hoorde, van een oude collega die nog steeds bij het hoofdbureau werkt. Hij was wit weggetrokken. "Dit is angstaanjagend", zei hij. En dat is het precies. Het vertrouwen in de politie in Zweden is gebouwd op een fundamentele pijler: dat ze aan de goede kant staan. Wanneer die pijler begint te barsten, hebben we een probleem dat groter is dan welke afzonderlijke bende ook.

Een belediging voor wie in het systeem gelooft

Ik weet dat velen van jullie, net als ik, een reflex hebben bij het zien van een politieauto. Je voelt je veiliger. Maar als ik lees over deze wirwar, waarbij een politieagent zelf deel zou hebben uitgemaakt van de duisternis, dan wordt die reflex niet meer zo sterk. Hoe kunnen we er nog op vertrouwen dat degene die opneemt als we 112 bellen, echt aan onze kant staat? Dit ene incident besmeurt het hele beroep.

Het is makkelijk om met andere landen te vergelijken. De Indiase politie worstelt al tientallen jaren met beschuldigingen van corruptie, en de politie in Peru vecht tegen interne infiltratie door drugskartels. We konden altijd met een zekere zelfgenoegzaamheid naar hen kijken, met het gevoel dat "zoiets hier niet gebeurt". Maar nu? Nu zijn we er. De vraag is of we dezelfde middelen hebben als de politie in Noorwegen, onze buren in het westen, die vaak wordt neergezet als een voorbeeld van Noordse samenwerking. Het verschil is dat wanneer er iets vergelijkbaars in Noorwegen is gebeurd, de onderzoeken razendsnel waren en de gevolgen enorm. Hier voelt het alsof we nog steeds naar strohalmen grijpen.

• Verraderlijk: Een man die van de staat een wapenvergunning en een kogelvrij vest had gekregen, gebruikte dat om de vijand te trainen.
• Systemisch bedreigend: Als bendes instructeurs van binnenuit de politie kunnen rekruteren, waar ligt dan de grens?
• Onaanvaardbaar: Het onderzoek moet meedogenloos zijn tegenover iedereen die erbij betrokken is.

Wat gebeurt er nu?

De agent is nu geschorst en het vooronderzoek is in volle gang. Hopelijk leidt dat niet alleen tot een aanklacht, maar ook tot een grondige zuivering. Want dit gaat niet langer alleen over het handelen van één individu. Het gaat erom te laten zien dat wij in Zweden niet tolereren dat onze eigen wetsdienaren van kamp wisselen. Het is tijd om de bezem te halen.

Wij die hier wonen, wij die belasting betalen en ons aan de regels houden, wij verdienen beter. Wij verdienen een politie die we kunnen bellen zonder aarzeling. Want uiteindelijk is dat de enige manier waarop we 's nachts goed kunnen blijven slapen. Dat zo'n overduidelijk veiligheidsrisico heeft kunnen voortduren, getuigt van een naïviteit die we ons niet langer kunnen veroorloven. Nu wachten we op antwoorden. En we wachten op daden.