Trump-benoemde Joe Kent neemt ontslag uit protest tegen oorlog met Iran: 'Er was geen dreigend gevaar'

Het is zover, mensen. Iemand binnen de Trump-regering heeft eindelijk gezegd: "tot hier en niet verder." En niet zomaar iemand – we hebben het over Joe Kent, de directeur van het Nationaal Centrum voor Terrorismebestrijding. Dinsdag liep hij de deur uit, en zijn ontslagbrief op X is van het soort dat je halverwege je koffiepauze doet stokken en naar je scherm doet staren.

Voor wie de ontwikkelingen in het Midden-Oosten volgt, is dit echt heel groot nieuws. Kent is niet stilletjes vertrokken met een smoesje over "meer tijd met zijn familie". Nee, hij ontplofte – pardon de woordspeling – en stelde expliciet dat Iran "geen dreigend gevaar voor ons land" vormde. Denk daar eens over na. Dit is niet zomaar een backbencher; dit is de man wiens taak het was om terroristische dreigingen in de gaten te houden, en hij zegt dat de hele oorlogsrechtvaardiging van de regering geen hout snijdt.

Een stem van binnenuit

Wat Kents ontslag zo bijzonder maakt, is zijn eigen verleden. Dit is geen ambtenaar die zijn hele carrière achter een bureau heeft gezeten. Voordat hij deze rol op zich nam, was Joe Kent Groene Baret, maakte hij 11 uitzendingen mee in 20 jaar tijd en werd hij CIA-agent. En dan komt het meest aangrijpende deel: zijn eerste vrouw, Shannon, kwam in 2019 om het leven bij een zelfmoordaanslag in Syrië, terwijl ze als marine-cryptoloog diende. De man heeft een onberispelijke staat van dienst als nabestaande van een gesneuvelde militair.

In zijn ontslagbrief maakte hij dat persoonlijke verleden heel duidelijk: "Als veteraan die 11 keer is uitgezonden naar oorlogsgebied en als echtgenoot van een gesneuvelde militair die mijn geliefde vrouw Shannon verloor in een door Israël gefabriceerde oorlog, kan ik het niet steunen dat de volgende generatie wordt uitgezonden om te vechten en te sterven in een oorlog die geen enkel voordeel oplevert voor het Amerikaanse volk." Als iemand met zoveel offers op zijn naam spreekt, dan luister je.

De Israël-factor

En dan wordt het pas echt interessant – en zette Kent flink wat kaders recht. Hij gaf niet alleen de regering de schuld; hij wees rechtstreeks naar druk vanuit Israël. In zijn brief beschreef hij een "desinformatiecampagne" van "hooggeplaatste Israëlische functionarissen en invloedrijke leden van de Amerikaanse media" die Trump volgens hem hebben misleid om te geloven dat Iran een onmiddellijke bedreiging vormde.

"Deze echoput werd gebruikt om u te misleiden tot het geloof dat Iran een onmiddellijke bedreiging vormde voor de Verenigde Staten, en dat als u nu zou toeslaan, er een duidelijke weg naar de overwinning was," schreef Kent rechtstreeks aan de president. Vervolgens maakte hij de historische vergelijking die extra hard aankomt: "Dit was een leugen en het is dezelfde tactiek die de Israëli's gebruikten om ons in de rampzalige Irak-oorlog te slepen."

Au. Voor wie zich de Irak-oorlog nog herinnert – duizenden Amerikaanse doden, biljoenen dollars, regionale chaos – die vergelijking komt hard aan.

De menselijke tol

Laten we het even over cijfers hebben, want die zijn belangrijk. Sinds de VS en Israël op 28 februari aanvallen op Iran lanceerden, zijn minstens 13 Amerikaanse militairen omgekomen, raakten tien anderen zwaargewond en ongeveer 200 gewond. Dit zijn geen abstracte cijfers – het zijn jongens en meisjes uit kleine stadjes, net als hier in Nederland. En Kents punt is dat dit allemaal niet nodig was.

De politieke nasleep is al voelbaar. Minderheidsleider in de Senaat Chuck Schumer sprong er snel op, met een bericht op X: "Donald Trump heeft een puinhoop gecreëerd in het Midden-Oosten, en hij heeft duidelijk geen plan om het op te lossen." Maar het zijn niet alleen de gebruikelijke Democratische critici. Zelfs binnen de MAGA-wereld hebben stemmen als Tucker Carlson zich sterk tegen de oorlog uitgesproken, en Marjorie Taylor Greene – bepaald geen vredesduif – noemde het "AMERIKA EERST?" Als extreem-rechts en de inlichtingendiensten het erover eens zijn dat een oorlog een slecht idee is, dan weet je dat er iets niet klopt.

Dus wie is Joe Kent nu echt?

Voordat we de man heilig verklaren, moeten we eerlijk zijn over het hele plaatje. Joe Kent is een complexe figuur, om het zachtjes uit te drukken. Hij voerde in 2022 een mislukte congrescampagne, waarbij zijn eerdere banden met extreemrechtse figuren – waaronder nazi-sympathisanten en Holocaustontkenners – een groot punt van discussie werden. Hij heeft complottheorieën over verkiezingen gepromoot en de relschoppers van 6 januari "politieke gevangenen" genoemd. Senator Patty Murray omschreef hem tijdens zijn benoeming als een "complotdenker die blanke suprematie-opvattingen verkondigt."

Dus nee, hij is niet de held in het witte harnas. Maar misschien is dat juist wat dit ontslag zo belangrijk maakt. Wanneer zelfs de door Trump benoemde, met complottheorieën sympathiserende, extreemrechtse figuur zegt dat de oorlog op een leugen is gebaseerd, vraag je je af: wie verdedigt het dan nog?

Wat nu?

Het Nationaal Centrum voor Terrorismebestrijding zit nu midden in een oorlog zonder een door de Senaat bevestigde directeur. Dat is allesbehalve ideaal. Kent drong er bij Trump in zijn brief op aan om "van koers te veranderen", maar met 13 dode Amerikanen en de militaire machine die in gang is gezet, is van koers veranderen nooit zo eenvoudig als het klinkt.

Voor Nederlanders die vanaf de zijlijn toekijken, moet deze hele puinhoop ongemakkelijk bekend voorkomen. We hebben eerder gezien hoe onze zuiderburen in moerassen in het Midden-Oosten werden gezogen, altijd met een of andere urgente dreiging die achteraf niet zo urgent bleek. Het verschil dit keer is dat de waarschuwing van binnenuit komt – van een nabestaande van een gesneuvelde militair, een special forces-veteraan, een Trump-benoemde die naar de inlichtingen keek en besloot dat hij niet met zichzelf kon leven als hij zijn mond zou houden.

Zoals Kent het in zijn afscheidsbrief verwoordde: "Moge God Amerika zegenen." Vanuit Nederland hopen we gewoon dat het verstand zegeviert voordat er meer families dat gevreesde bezoek krijgen.

De belangrijkste punten uit het ontslag van Joe Kent

• Direct verzet: Kent stelde expliciet dat Iran "geen dreigend gevaar" vormde en dat de VS in een oorlog is misleid.
• Persoonlijk offer: Als veteraan met 11 uitzendingen en nabestaande van een gesneuvelde militair, geeft zijn kritiek extra gewicht.
• Druk vanuit Israël: Kent beschuldigde Israëlische functionarissen en de "Amerikaanse lobby" van het creëren van draagvlak voor de oorlog.
• Menselijke tol: Minstens 13 Amerikaanse militairen zijn omgekomen sinds de operaties op 28 februari begonnen.
• Politieke nasleep: Kritiek komt nu zowel van Democraten als van delen van de MAGA-achterban.

En als je na al dit zware politieke drama een verfrissing nodig hebt, mag ik dan – geheel terzijde – zeggen dat als je niet hebt gezien wat Joe Kent-Walters met zijn personage Frankie Monroe doet, je echt iets mist op het gebied van heerlijk bizarre Britse comedy. De man won niet voor niets de prijs voor Beste Nieuwkomer op de Edinburgh Fringe, en zijn show Joe Kent-Walters is Frankie Monroe: DEAD!!! (Good Fun Time) is schijnbaar het beste wat de Fringe dit jaar te bieden heeft. Soms heb je gewoon een arbeidersclub-eigenaar uit de hel nodig om je eraan te herinneren dat entertainment gewoon... entertainend kan zijn.

Maar terug naar de serieuze Joe Kent: dit verhaal gaat niet zomaar verdwijnen. Wanneer de hoogste terrorismebestrijder midden in een oorlog opstapt en de hele boel een leugen noemt, houden de vragen niet op omdat hij zijn bureau heeft leeggehaald.