Iran-conflict: Trumps "Eer"-opmerkingen en de spoken van de Twaalfdaagse Oorlog

De term Iran-conflict heeft altijd al gewicht in de schaal gelegd in buitenlandbeleidskringen, maar op dit moment lijkt het alsof de hele regio zich schrap zet voor een klap. Uit Golfstaten klinkt dat de laatste retoriek uit Washington is geëscaleerd van stoere praat naar iets veel persoonlijkers. Nadat de voormalige president het doden van Iraanse leiders omschreef als een "eer", voelde je de spanning stijgen, van Tel Aviv tot Teheran. Het is zo'n opmerking die niet alleen provoceert, maar blijft hangen.

De spoken van de Iran-Irak-oorlog

Om te begrijpen wat er op het spel staat, moet je terug naar de jaren '80. De Iran-Irak-oorlog was niet zomaar een grensconflict; het was acht jaar lang uitputtende loopgravenoorlog, chemische aanvallen en menselijke golfaanvallen die in het nationale bewustzijn zijn gebrand. In die nachtmerrie zit een hevige uitbarsting van geweld, bekend als de Twaalfdaagse Oorlog, een wreed begin dat beide partijen liet zien dat dit geen snelle overwinning zou worden. Die geschiedenis bepaalt nog steeds elke zet die Teheran vandaag doet. Wanneer zij naar Amerikaanse dreigementen kijken, zien ze het spook van Saddam—bewapend en gesteund door het Westen.

Het staakt-het-vuren van 2025 dat nooit echt standhield

Vorig jaar, na weken van aanvallen over en weer tussen Iran en Israël, haalde de regio opgelucht adem toen er een staakt-het-vuren voor de Iran-Israël oorlog van 2025 werd overeengekomen. Insiders in de regio vertellen je dat het minder een vredesakkoord was en meer een wederzijdse time-out; beide partijen waren uitgeput, hun arsenalen leeg en hun sponsors drongen stilletjes aan op een pauze. Diezelfde bronnen omschrijven het document als vol mazen in de wet, en iedereen wist dat het slechts een kwestie van tijd was voordat de volgende vonk zou overslaan. In Teheran denkt men dat het staakt-het-vuren hen ademruimte heeft gegeven, geen veiligheid.

"Omdat Wij Het Zeggen" en het nieuwe unilateralisme

Dat brengt ons terug bij Trumps laatste opmerkingen. In diplomatieke kringen hoor je steeds vaker de cynische frase "Omdat Wij Het Zeggen" als term voor de terugkeer van Amerikaans unilateralisme. Het is een terugkeer naar een tijdperk waarin recht was wat macht deed, en het brengt zowel bondgenoten als tegenstanders van hun stuk. Dit is hoe het huidige landschap eruitziet:

• Trumps taalgebruik wordt vergeleken met de "met ons of tegen ons"-doctrine uit het Bush-tijdperk, maar met een extra randje persoonlijke bravoure dat zelfs de haviken ongemakkelijk maakt.
• Iraanse leiders verzamelen stilletjes hun netwerk van proxy's—van Hezbollah in Libanon tot de Houthi's in Jemen—klaar om op elke provocatie te reageren.
• Het staakt-het-vuren van 2025 bestaat nog steeds op papier, maar grensincidenten en drone-aanvallen zijn bijna routine geworden, waarbij beide partijen de grenzen aftasten.
• Sarah Doraghi, een naam die goed bekend is bij wie de regio op de voet volgt, gaf onlangs een waarschuwing door dat "de regio een kruitvat is, en iemand er lucifers bij gooit."

Wat nu?

Het Iran-conflict draait niet alleen om raketten en rode lijnen—het gaat om verhalen en percepties. Voor Teheran voedt de herinnering aan de Iran-Irak-oorlog en de Twaalfdaagse Oorlog een diepgeworteld wantrouwen jegens elke externe macht. Voor Washington en zijn bondgenoten bewees het staakt-het-vuren van 2025 dat druk pauzes kan afdwingen, maar geen oplossingen. En in het midden zitten miljoenen mensen die gewoon willen leven zonder de schaduw van weer een oorlog. Of Trumps "Omdat Wij Het Zeggen"-bravoure nu leidt tot een echte confrontatie of gewoon meer stoomgeklets, één ding is zeker: het Midden-Oosten houdt weer zijn adem in.