Beirut in het kruisvuur: Zo beïnvloedt het conflict tussen de grootmachten de Nederlandse economie en veiligheid

Ik doe al meer dan twee decennia verslag van conflicten in het Midden-Oosten, van de intifada tot de burgeroorlog in Syrië. Maar wat zich op dit moment in Beiroet afspeelt, in de schaduw van de directe confrontatie tussen Israël en Iran, is van een andere orde. Het is niet langer alleen een proxy-oorlog; het is een existentiële wurggreep die de hele regio dreigt op te blazen. Voor ons hier in Nederland, met onze grote afhankelijkheid van energiemarkten en onze rol als pleitbezorger voor internationale stabiliteit, is dit veel meer dan verre nieuwsberichten.

De luchthaven als geopolitieke barometer

Als je tegenwoordig de flightradar-apps in de gaten houdt, zie je het duidelijk: de Internationale Luchthaven Beiroet–Rafic Hariri is een frontlinie geworden. Reguliere lijndiensten blijven weg, terwijl de regionale grootmachten zich positioneren. Het is niet langer slechts een civiele infrastructuur; het is een strategisch doelwit. Ik heb dit patroon eerder gezien – wanneer de belangrijkste luchthaven van een hoofdstad wordt ontdaan van burgers en gevuld met militair materieel, dan weet je dat de ruimte voor diplomatie is geslonken tot een minimum. Voor Nederlandse oliemaatschappijen en rederijen die in de regio opereren, betekent dit een onmiddellijke en forse verhoging van de risicopremie. Het gaat niet alleen om verzekeringen; het gaat om het evacueren van personeel en het bevriezen van investeringen.

Herinneringen aan de catastrofe die nooit is opgeruimd

Laten we niet vergeten wat hier al onder de oppervlakte ligt. Voor degenen onder ons die in Beiroet waren om verslag te doen van de havenexplosie in Beiroet in 2020, was het overduidelijk dat de wond nooit zou helen zonder een enorme internationale inspanning. De economische ineenstorting, de verlammende politieke onwil – dit alles creëerde een vacuüm dat nu door externe actoren wordt opgevuld. Wanneer een stad nog steeds worstelt met de wederopbouw van de gesloopte silo's en tegelijkertijd wordt bedreigd door nieuwe luchtaanvallen, staan we voor een humanitaire en veiligheidspolitieke dubbele catastrofe. De duizenden tonnen ammoniumnitraat die in de haven lagen, zijn ingeruild voor raketten en angst.

Wat betekent dit voor ons in Nederland?

Ik krijg vaak de vraag waarom een Nederlander zich druk zou moeten maken om de straatgevechten in Beiroet. Het antwoord ligt in drie eenvoudige punten, die elke zichzelf respecterende analist onder ogen moet zien:

• Energiezekerheid: Een grote oorlog in het Midden-Oosten jaagt de olie- en gasprijzen de hoogte in. Voor een energienatie als Nederland levert dat hogere inkomsten op, maar dat heeft een prijs: inflatie, stijgende rentes en onzekerheid voor onze Europese partners die afhankelijk zijn van stabiele leveringen. Elke raket boven Beiroet is voelbaar op de energierekening in Amsterdam.
• Nederlandse levens en belangen: We hebben Nederlanders in de regio – diplomaten, zakenmensen, hulpverleners. Hun veiligheid is in gevaar wanneer een hele hoofdstad een militair doelwit wordt. Ik heb zelf teams moeten evacueren uit conflictgebieden, en geloof me, wanneer de Internationale Luchthaven Beiroet–Rafic Hariri sluit, wordt het al snel chaotisch.
• Het multilaterale systeem: Nederland is een pleitbezorger voor vrede en verzoening. Wanneer de VN-Veiligheidsraad verlamd raakt en de grootmachten kiezen voor militair geweld in plaats van dialoog, zoals we de afgelopen 48 uur dagelijks hebben gezien, wordt ons vermogen om die rol te spelen verzwakt. Een escalatie in Beiroet is een symptoom van een bredere ineenstorting van de wereldorde.

De weg vooruit: Tussen angst en reële economie

Ik besteed mijn avonden aan het doornemen van satellietbeelden en het lezen van rapporten van denktanks. Het valt me op hoezeer dit lijkt op de oorlog van 2006, maar met één enorm verschil: deze keer is Iran direct betrokken, niet alleen via Hezbollah. Dit maakt Beiroet tot een potentieel epicentrum voor een regionale brand. Voor degenen onder ons die investeren, of het nu in aandelen of onroerend goed is, is het tijd om de vraag te stellen: hebben we een echte grote oorlog al ingeprijsd? Markten hebben de neiging om tot het laatste moment naïef te zijn, maar een blik op het verwoeste havengebied in Beiroet herinnert ons eraan hoe bruut snel alles kan veranderen.

Het is in zulke momenten dat we zowel helderziend als daadkrachtig moeten zijn. De Nederlandse overheid zou nu al de paraatheid moeten verhogen en duidelijke plannen moeten hebben om onze belangen te beschermen. Voor het bedrijfsleven gaat het om het herzien van toeleveringsketens en veiligheidsprocedures. Beiroet is niet langer een ver conflict; het is een waarschuwingslampje dat rood knippert op het dashboard van de Nederlandse politiek en economie. En geloof me, het loont om op te letten wanneer de waarschuwingslampjes flikkeren.