Tariq Ramadan in Genève: Achter de schermen van een schandaalproces

Het zijn beelden die de wereld rondgingen: Tariq Ramadan, de ooit gevierde intellectueel en kleinzoon van de Moslimbroederschap-oprichter Hassan al-Banna, wordt opgenomen in een ziekenhuis in Genève. Uitgerekend nu, op de eerste dag van zijn proces in Frankrijk. Een berekende zet of daadwerkelijk medisch noodzakelijk? Een rechtbank in Genève gelastte een onafhankelijk medisch onderzoek – de plotselinge ziekenhuisopname wekte te veel opzien. Voor ons waarnemers hier in Zwitserland is dit allang niet meer zomaar een nieuw hoofdstuk in de tariq ramadan-affaire. Het is het moment waarop de schijnheilige façade van een man definitief verbrijzelt, die meesterlijk wist te poseren als slachtoffer van een islamofoob Westen.

De prediker en het dubbelspel

Wie goed kijkt, valt het op: de zaak Tariq Ramadan is nooit alleen een simpel misbruikproces geweest. Het is het verhaal van een man die decennialang op twee walletjes tegelijk speelde. Aan de ene kant de glamoureuze Oxford-professor, die de denkbeelden van een liberale The Future of Islam predikte en zich omringde met linkse intellectuelen. Aan de andere kant de hardcore-islamist, die in achterkamertjes een heel andere taal sprak. De beschuldigingen van vrouwen als Marion Dubreuil, die hem beschuldigen van verkrachting en seksueel geweld, schetsen het beeld van een man die zijn macht en religieuze autoriteit systematisch misbruikte. Interne onderzoekers en vertrouwelijke bronnen hebben diep gegraven en een patroon blootgelegd dat veel verder gaat dan individuele gevallen. Het gaat om het systeem.

Geheime documenten: Geld, macht en de Moslimbroederschap

Maar het eigenlijke schandaal, dat voor ons in de financiële en diplomatieke metropool Genève van brandende betekenis is, ligt dieper. Ik doel op die onthullingen die bekend werden onder de naam Qatar Papers: How Doha finances the Muslim Brotherhood in Europe. Deze papieren leggen bloot hoe het emiraat Qatar jarenlang gericht netwerken in Europa financierde om zijn invloed uit te breiden. En middenin: Tariq Ramadan. Hij was niet alleen een intellectueel boegbeeld, maar ook een centrale begunstigde en mogelijk kanaal van deze geldstromen. Het gaat om miljoenen die van Doha naar Europa vloeiden om moskeeën te bouwen, instituten op te richten en denkers te ondersteunen – alles in de geest van een ideologie die beweert de islam te moderniseren, maar in werkelijkheid vaak de structurele basis legt voor precies dat illiberale fundamentalisme dat Ramadan zogenaamd bestreed.

• Financiële netwerken: De vertrouwelijke documenten wijzen op een uitgekiend systeem waarbij gelden uit Doha gericht vloeiden naar invloedrijke persoonlijkheden zoals Ramadan, om de agenda van de Moslimbroederschap in Europa te bevorderen.
• Ideologische infiltratie: Het gaat niet alleen om geld, maar om de controle over het discours. Wie bepaalt wat 'moderne islam' is? In dit geval waren het vaak precies die kringen die gefinancierd werden met ondoorzichtig geld uit de Golf.
• De Zwitserse dimensie: Genève, als zetel van talloze NGO's, internationale organisaties en stichtingen, biedt een ideale voedingsbodem voor dergelijke beïnvloeding. De vraag moet gesteld mogen worden: hoeveel van dit geld en deze ideologie is inmiddels ook in Zwitserland beland?

Het falen van de media en de nieuwe hardheid

Lange tijd werd Tariq Ramadan door grote delen van de media gefêteerd. Kritische stemmen werden afgedaan als racistisch of islamofoob. Men wilde de 'bruggenbouwer' niet verliezen. Deze naïviteit heeft zich gewroken. De berichtgeving is tegenwoordig anders. Ze is harder, nauwkeuriger en ontmaskert niet alleen de vermeende dader, maar ook het systeem dat hem zo lang heeft beschermd. De affaire rond Tariq Ramadan is een schoolvoorbeeld van hoe morele superioriteitsgebaren en verkeerd begrepen tolerantie leiden tot blinde vlekken, die afleiden van echte machtsstructuren en persoonlijk machtsmisbruik. Het gaat niet om islamkritiek, het gaat om keiharde criminaliteit en om de vraag wie in Europa de interpretatievermacht verwerft over een van de belangrijkste religies van onze tijd.

Conclusie: Een proces met signaalfunctie

Of de inmiddels zwaar zieke man nu in het ziekenhuis in Genève ligt of voor de rechtbank in Parijs – de tijd dringt voor hem. Maar dit proces, deze hele Tariq Ramadan-affaire, is veel meer dan de veroordeling van één individu. Het is het proces tegen een hele generatie intellectuelen die wegkeken. Het is het proces tegen de financieringsmodellen van de politieke islam in Europa. En het is een wake-upcall voor ons in Zwitserland om nauwkeuriger te kijken wanneer er met morele dooddoeners wordt geargumenteerd, terwijl op de achtergrond ondoorzichtige geldstromen de regels van het spel bepalen. Het medisch onderzoek in Genève is slechts uitstel. De afrekening met het systeem Tariq Ramadan is allang begonnen.