Brasil en de oorlog in Iran: hoe het conflict in het Midden-Oosten de rente en jouw portemonnee kan beïnvloeden

De week begon met een (letterlijke) bom op de wereldmarkten. De escalatie van de oorlog in Iran, na de Israëlische aanvallen op strategische installaties in Teheran, is niet zomaar een nieuw hoofdstuk in het gespannen Midden-Oosten-drama. Voor degenen die in Brazilië wonen, zal het lawaai van de explosies daar ver weg snel onze oren bereiken – en, eerder dan je denkt, onze portemonnee.

Vergeet het idee dat een internationaal conflict een probleem voor anderen is. Brazilië en de oorlog in Iran lijken misschien verre onderwerpen, maar de waarheid is dat het stof dat in Teheran opwaait, het Monetair Beleidscomité (Copom) hier in Brasília al begint te achtervolgen. De door de Centrale Bank voor 2026 uitgestippelde route, die een zachte landing van de rente voor ogen had, kan elk moment in turbulentie terechtkomen.

De brandstof van onenigheid: olie en inflatie

De eerste vonk die Iran met Brazilië verbindt, is de olieprijs. De internationale markt werkt in paniekmodus. Elke dreiging van een onderbreking in de Straat van Hormuz – waar bijna een vijfde van de wereldolie doorheen gaat – jaagt de prijs per vat de hoogte in. En Brazilië, dat recentelijk een grote olie-exporteur is geworden, is niet immuun voor deze achtbaan.

Om te beginnen ademt de benzineprijs bij de raffinaderijen van Petrobras de internationale markt. Als de olieprijs in het buitenland stijgt, komt de aanpassing vroeg of laat bij de benzinepompen terecht. En wanneer de brandstofprijs stijgt, wordt niet alleen de autotank duurder. Het transport voor de supermarkt, de voedselprijzen, de buskaartjes... alles wordt doelwit van inflatie. De mensen in de financiële wereld zijn de berekeningen al aan het herzien: een langdurige schok kan de inflatie (IPCA) flink opjagen, precies op het moment dat de diensteninflatie wat begon af te nemen.

Het dilemma van de Centrale Bank: de rente verlagen of de storm doorstaan?

En dit is waar het serieus wordt voor onze economie. De Centrale Bank gaf signalen af voor een reeks verlagingen van de Selic-rente in de tweede helft van het jaar. Het idee was om verlichting te bieden voor kredietverlening en de economische activiteit te stimuleren. Maar de oorlog in Iran heeft dat script in de war geschopt.

• Opwaartse druk: Als de inflatie versnelt door de olieprijs, is de Centrale Bank gedwongen de rente vast te houden, of zelfs te overwegen deze opnieuw te verhogen, om de prijzen te beteugelen. Het is de bekende "bittere pil" die de economie afkoelt.
• Dollar in de lift: Internationale conflicten jagen investeerders naar veilige havens, zoals de dollar. Met een duurdere Amerikaanse munt worden importen prijziger en neemt de buitenlandse schuld van bedrijven toe, wat verdere inflatiedruk creëert.
• Totale onzekerheid: Niemand investeert graag in het duister. De volatiliteit veroorzaakt door de oorlog zorgt ervoor dat de financiële markten de kredietkraan dichtdraaien en hogere risicopremies eisen. Dit remt de groei.

Wat een jaar van verlichting van de rentetarieven had moeten worden, kan veranderen in een nieuwe nachtmerrie van een langdurig hoge Selic-rente. De leden van het Copom, die al verdeeld waren over het tempo van de verlagingen, hebben er nu een sterk argument bij voor het voorzichtige kamp.

Een gids (herziening) om te begrijpen wat ons te wachten staat

Als je verdwaald bent in dit scenario, geen paniek. Laten we de belangrijkste punten ontleden, zodat je deze informatie in je voordeel kunt gebruiken, of het nu voor je investeringen is of voor je gezinsplanning.

In een context van Brazilië en de oorlog in Iran is diversificatie de beste weg. Wie geld belegt, moet begrijpen dat vastrentende activa gekoppeld aan inflatie (zoals IPCA+) nog meer in populariteit kunnen toenemen. Aandelen, met name van bedrijven die aan grondstoffen zijn gelinkt (zoals olie- en mijnbouwbedrijven), hebben de neiging mee te liften op de stijgende internationale prijzen. Maar let op: het is een uiterst risicovol spel, alleen voor mensen met een sterke maag.

Voor het Braziliaanse gezin is de boodschap duidelijk: bereid je portemonnee voor op meer druk op de voedsel- en brandstofprijzen. De huishoudelijke planning moet er rekening mee houden dat ook de elektriciteitsrekening (met tariefschalen die worden beïnvloed door de kosten van thermische centrales) duurder kan uitvallen als de overheid de situatie niet onder controle houdt. En de droom van een eigen huis, met lagere rentetarieven voor de financiering, kan worden uitgesteld.

Het verdict: we weten nog niet hoe groot de schade is

Op dit moment zijn analisten over de hele wereld hun rapporten aan het herzien. Wat begin dit jaar een optimistisch scenario voor de Braziliaanse economie leek, draagt nu een gigantisch vraagteken met zich mee, genaamd het Midden-Oosten. De meest eerlijke gids die ik kan geven is: volg de beslissingen van de Centrale Bank en de volgende stappen van Israël en Iran op de voet.

Eén ding is zeker: de oorlog in Iran is niet langer een extern politiek onderwerp. Het is nu onderdeel van het gesprek in de kroeg, in de rij bij de supermarkt en tijdens de Copom-vergadering. En zoals elke Braziliaan weet: als de Selic niest, krijgt het hele land longontsteking.