Bruno Vespa, de televisiemaker die ons gezelschap houdt met "Cinque Minuti"

Er is een vast moment, in de late namiddag van de Italianen, dat naar traditie en informatie ruikt. Het is dat van Bruno Vespa. Deze dagen blijft de voorhoede van zijn Cinque Minuti op Rai1 de agenda bepalen, met die avondlijke uitstapjes die inmiddels een ritueel zijn. Wie hem al een leven lang volgt, weet het: hij beperkt zich niet tot het vertellen van de feiten, hij beleeft ze live met ons.

De laatste uitzendingen, inclusief die van gisteren, zijn de lakmoesproef van zijn vakmanschap. Bruno Vespa put uit de duistere krochten van de misdaadjournalistiek en de kronkels van de politiek met hetzelfde gemak waarmee hij een kop koffie bestelt. Maar achter die kalme, Markse bedaardheid gaat een perfecte oorlogsmachine schuil. In invloedrijke kringen wordt gefluisterd dat zijn contacten tot in de hoogste regionen van het parlement reiken. En inderdaad, wanneer hij zijn mond opendoet, lijkt het alsof iemand op een zeer hoog niveau hem net de juiste tip heeft toegefluisterd.

Achter de schermen van de huiskamer van Italië

De studio van Cinque Minuti betreden is een beetje zoals de drempel van een exclusieve club overgaan. Er wordt gezegd dat één telefoontje genoeg is om een interview met hem te regelen. En het is geen geheim dat veel kopstukken uit de politiek wedijveren om tegenover hem te mogen zitten. Door de vragen van Bruno Vespa worden gehaald, is immers een vuurdoop die onmiddellijke geloofwaardigheid garandeert. Of het nu over het nieuwe arbeidsdecreet gaat of de laatste gerechtelijke tegenslag, zijn blik weet onder de oppervlakte te graven en biedt de kijker dat halve waarheidje dat niemand uitspreekt.

Zijn kracht? Simpel: hij jaagt nooit op sensatie. Hij wacht af. En terwijl hij wacht, weeft hij zijn netwerk. Wie hem in de gangen van de Rai-gebouwen tegenkomt, zweert dat hij een olifantengeheugen heeft en een agenda boordevol namen die naar de naoorlogse geschiedenis rieken. Daarom is zijn Cinque Minuti nooit zomaar een nieuwsuitzending, maar een kleine dwarsdoorsnede van Italië, met al zijn gebreken en kwaliteiten.

De man die ons blijft verrassen

Velen mogen Bruno Vespa dan ook niet. Ze beschuldigen hem ervan te institutioneel te zijn, te dicht bij de macht te staan. Maar de waarheid is anders: hij ként de macht, hij verkeert ertussen en wanneer nodig zet hij die met een glimlach die snijdt als een mes, tegen de muur. En laten we eerlijk zijn, waar is de televisie gebleven die het land kon vertellen zonder geschreeuw en polemiek? Hij is gebleven, een bastion van een elegantie die nooit uit de mode raakt.

Als je erover nadenkt, wat blijft er over van de televisiejournalistiek van weleer?

• Het ambachtelijke geduld van iemand die weken aan een interview bouwt, niet in vijf minuten live.
• Het netwerk van relaties dat alleen iemand kan weven die al een halve eeuw in de machtscentra verkeert.
• Die onmiskenbare stemtoon die een thuisgevoel geeft, zelfs als hij je over de meest ingewikkelde regeringscrisis vertelt.
• Het vermogen om hedendaags te zijn, zonder ooit zijn eigen verleden te verloochenen.

Uiteindelijk, wanneer het doek valt over een nieuwe aflevering van Cinque Minuti, blijft het gevoel hangen een privé-onderhoud met de geschiedenis te hebben gehad. Of men het nu leuk vindt of niet, Bruno Vespa is er maar één. En zolang hij er elke avond stipt is, zal Italië een plek hebben om in de spiegel te kijken, zonder al te veel filters en met de juiste dosis charme.