Apotheken staken: Waarom de protesten luider worden en wat dat voor ons betekent

Wie dezer dagen voor de deur van zijn vaste apotheek stond en een donkere, gesloten winkel aantrof, was niet de enige. Van Bremen tot Beieren hebben veel collega’s de rode pen getrokken en hun rolluiken voor een dag naar beneden gelaten. Uit de kring van de beroepsorganisaties wordt gezegd dat dit niet zomaar een staking was – maar een duidelijke boodschap. De apotheken staken, en wel met een volume dat in deze branche al jaren niet meer is gehoord. Het gaat niet alleen om geld, maar om een systeem dat volgens de eigenaren op instorten staat.

Waarom apotheken nu aan de noodrem trekken

Zoals mij uit de wijk werd verteld, heeft een eigenaar al jaren zijn zaak niet voor de lol gesloten. De lijst van frustraties is lang: de vergoeding voor receptplichtige medicijnen ligt al meer dan een decennium vrijwel stil, terwijl huur, energie en personeelskosten exploderen. Je hoeft geen bedrijfseconoom te zijn om te begrijpen dat deze rekening niet langer opgaat. Er gaat een mix van wanhoop en pure woede door de gelederen.

De grote analyse van de apothekersstakingen van de afgelopen maanden laat een duidelijk beeld zien: het is geen kortstondige uitbarsting, maar een sluipend proces. Steeds meer bedrijven geven het op omdat ze geen opvolger vinden of omdat de economische druk simpelweg te hoog is. Uit kringen van de gezondheidsbeleid verluidt dat het debat over het honorarium weliswaar wordt gevoerd, maar voor velen te laat komt. Wie nu zijn medicijnen nodig heeft, merkt de gevolgen direct: langere afstanden, overbelaste noodservices en minder persoonlijk advies.

De grote vraag: wat is er nu eigenlijk aan de hand?

Als u online zoekt naar een uitleg over de apothekersstakingen, zult u snel merken dat de protesten goed georganiseerd zijn. Wat in de officiële verklaringen vaak te droog klinkt, kan als volgt worden samengevat: stel u voor dat u de enige bakker in het dorp bent, maar de staat dicteert dat u elk brood moet verkopen tegen de kostprijs. Tegelijkertijd exploderen de prijzen voor meel en stroom. En dan vragen ze zich af waarom u ‘s ochtends de oven niet meer aansteekt. Zo voelt het voor veel apothekers.

• Eis 1: een automatische inflatiecorrectie – De vaste toeslagen moeten meegroeien met de economie.
• Eis 2: minder bureaucratie – De tijd die naar documentatie gaat, ontbreekt voor de klant.
• Eis 3: een duidelijke toezegging voor een dekkende zorg – Geen enkele apotheek mag om economische redenen moeten sluiten.

Hoe moet ik me nu gedragen?

We staan dus voor een maatschappelijk probleem dat ons allemaal aangaat. Als u zich afvraagt hoe u het beste kunt omgaan met de apothekersstakingen voor uw eigen zorg – hoe u de situatie dus het beste kunt hanteren – zijn er een paar eenvoudige regels. Ten eerste: geen paniek. De noodservice-apps zijn inmiddels erg betrouwbaar. Ten tweede: vraag het. De apotheken die wel open zijn, leveren momenteel bovenmenselijk werk. Een kort ‘dankjewel’ of begrip voor het feit dat de wachttijd wat langer kan zijn, doet wonderen. En ten derde: word politiek actief. Een telefoontje naar het lokale lid van de Tweede Kamer heeft meer effect dan u denkt.

Het is opmerkelijk hoe deze branche, die normaal als rustig en ingetogen geldt, nu de luidsprekers aanzet. Het gaat niet om rijkdom, het gaat om respect en om de vraag of we over tien jaar nog een zelfstandige apotheek om de hoek hebben of dat we onze medicijnen dan allemaal uit een verzenddoos halen. De apothekersstakingen van deze week waren een wake-upcall. Of die in Den Haag aankomt, zal moeten blijken.